Kurvingrad from Prince Lazar’s Era to be Reconstructed and Prepared for Tourists – Looking for Company for Restoration

Koprijan ili Kurvingrad (Koprijan, Kurvinokale, Korvingrad) je tvrđava koja se uzdiže nad Južnom Moravom, 11 km jugozapadno od Niša, odnosno nalazi se u selu Klisura. Pretpostavlja se da je ovo srednjovekovni Koprijan, a podno grada su pronađeni ostaci većeg naselja iz doba Antike, tako da sama citadela ima milenijumski kontinuitet postojanja. Danas postoje ostaci utvrđenja, koji nisu dovoljno proučeni.

Do današnjih dana sam lokalitet je nedovoljno ispitan. Zbog tranzitnog i strateškog položaja, u doba Rimskog carstva naselje je bilo odbrambena kula vojnog puta (via militaris). Značajna je vojna tačka i u doba Vizantije pod imenom Komplos. U srednjem veku obnovljeno je naselje, koje je preostalo iz ranijeg perioda, od kada i nosi naziv Koprijan. Koprijan je bio pogranični grad despotovine, koji je kroz svoju istoriju više puta menjao svog vlasnika, nad njim su se smenjivali srpski i turski moćnici. Kada je u poslednjem turskom naletu razorena Srpska srednjovekovna država, Koprijan je do temelja razoren, stanovništvo pobijeno i raseljeno, a jedan deo i odveden kao belo roblje u Malu Aziju. Tvrđava je više puta korišćena kao građevinski materijal za gradnju Niške tvrđave. U 20 veku ruševine je raznelo lokalno stanovništvo i njime zidalo svoje kuće i domaćinstva.

Car Justinijan I je sredinom 6. veka u okolini svog rodnog grada, podigao je 32 nova i obnovio 7 ranijih utvrđenja. Takođe je gradio mnogobrojne kastele, kako bi stanovništvo imalo gde da se skloni u slučaju varvarskih napada preko Dunava. Kaže se da je obnovljen kastel ad Herculum i Calis. Calis (Kalis) je kasnije mogao biti netačno napisan Komplos. Sasvim je moguće da je vizantijsko naselje podignuto na Kurvinomgradu bilo severna odbrana Justinijane Prime.

Kurvingrad je, u vreme borbi za turski presto 1413. godine zauzeo i razorio Sultan Musa Čelebija. Grad je posle njegovog poraza, vraćen despotu Stefanu Lazareviću. Putopisac Ami Bue pominje u prvoj polovini 19. veka ruševine ovog grada.

Dokument o Segedinskom miru iz 1444. godine u kome se pominju Koperhamum i Prokopijam, nam ukazuju da je Komplos morao biti na mestu današnjeg Kurvinog grada. Primetna je sličnost u nazivima, a i celo to područje je bogato vizantijskim nalazima. Tako je u susednom selu Klisure pronađena vizantijska bazilika i nekoliko grobova. Prilikom kopanja temelja zgrada često se nailaze ruševine manjih i većih građevina, koje su po materijalu i načinju zidanja datirane iz 6-7. veka.

Tokom Prvog svetskog rata lokalitet Kurvingrad iskoristila je Nemačka komanda i tu obrazovala svoj odbrambeni front prema srpskoj vojsci, koja je u oktobru 1918. godine nezadrživo nadirala na sever. Nemački front nije se mogao održati, uprkos veoma jakom položaju, samo zato što je srpska vojska izbila na vrh Seličevice i našla se iza neprijateljskih leđa, koji su tada u panici napustili ceo Niš bez borbe. (Wikipedia)