Građevincima iz BiH "bliža" Afrika od Evrope - Usitnjenost preduzeća koči probijanje na evropsko tržište

Vrijednost izvršenih poslova građevinskih preduzeća iz BiH u inostranstvu je sve "mršavija" i lani je bila za 18% manja u odnosu na 2012. godinu.

Ovaj podatak saopštila je Agencija za statistiku BiH, a golgote građevinaca na inostranom tržištu najbolje ilustruje činjenica da je više građevinskih radova obavljeno u afričkim, nego u evropskim zemljama.

- Od ukupne vrijednosti radova u 2013. godini, 53,7% ih je izvršeno u zemljama Afrike, potom slijede zemlje Evrope sa 39,1%, te zemlje Azije sa 7,2% - saopštili su iz Agencije za statistiku BiH.

Prema istom izvoru, građevinske firme iz BiH su lani gradile po Alžiru, Etiopiji, Keniji, Libiji i Južnoafričkoj Republici, kao i po Iraku, Kataru i Pakistanu, ali su tržište nalazile i u evropskim državama, poput Švedske, Njemačke i Italije.

Tužna je i poražavajuća činjenica, ističu stručnjaci, to što je afričko tržište berićetnije našim građevincima nego evropsko, koje je, po tradiciji, dosta atraktivnije i isplativije.

- Težnja je da se što više radova obavlja u Evropi jer je to stabilnije tržište. U Evropi su daleko povoljniji uslovi za rad, a i plate su daleko bolje nego u afričkim zemljama - ističe Džemal Kalajdžisalihović, sekretar Asocijacije građevinarstva i industrije građevinskih materijala BiH.

Dodaje da su se naše firme već dokazale kao sposobne, te da imaju dobar kadar. Međutim, problem je što su naša građevinska preduzeća usitnjena, "razbijena" i nisu u mogućnosti da obezbijede garancije neophodne na tenderima, pa nam je zato Afrika "bliža" od Evrope.

- Daleko je teže osvojiti evropsko tržište nego afričko - naglašava Kalajdžisalihović.

Ne manjka pesimizma ni u riječima Dragane Vrabičić, predsjednice Sindikata građevinarstva i stambeno-komunalne djelatnosti RS, koja kaže da ovi podaci pokazuju sunovrat građevinskog sektora u BiH.

- Pa, ti podaci su poražavajući! Činjenica je da naše firme i naši radnici prelaze u najjeftiniju radnu snagu i koriste ih tamo gdje ih najmanje mogu platiti - kritikuje Vrabičić.

Pritom ona dodaje da su građevinci iz RS i BiH veoma obučeni i kvalifikovani, ali da ih poslodavci, uprkos tome, malo plaćaju.

- To što naši građevinci rade po Etiopiji i Keniji pokazuje i sunovrat građevinarstva u BiH, ali i drugih privrednih oblasti. Kod nas, doslovno, nema proizvodnje, odnosno sektora koji stvara dobit i od kojeg bi svi trebalo da žive. Bojim se da smo na dobrom putu da nam sve ode u sunovrat - podvlači Vrabičić.

Dubiozu u koju su zapale građevinske firme iz BiH orijentisane prema inostranstvu najbolje oslikava podatak da je lani njihov ukupan iznos izvršenih radova u inostranstvu bio "težak" 101 mil KM.

Toliko se novca uzima, podsjećaju stručnjaci, na jednom ozbiljnijem građevinskom projektu.

Statističari su izračunali da, kada je riječ o Evropi, građevinci iz BiH najviše rade na visokogradnji, dok u afričkim državama najviše poslova imaju na niskogradnji.

Vrijednost radova

u procentima (2013.)

53,7% - države u Africi

39,1 % - evropske zemlje

7,2 % - azijsko tržište

Neke od država u kojim su lani gradile građevinske firme iz BiH

Alžir, Etiopija, Kenija, Libija, Irak, Katar, Pakistan, Rusija, Švedska ,Njemačka, Italija, Albanija


(Napomena: tekst je u potpunosti preuzet sa sajta lista "Nezavisne novine" od 28.03.2014.)