Evropu ćemo stići za 157 godina - Političke tenzije odbijaju investitore

Sa skromnim privrednim rastom od 1%, BiH će biti potrebno čak 157 godina da bi dostigla razvojni nivo zemalja Evropske unije, pokazalo je istraživanje ekonomskih stručnjaka iz Srbije i Hrvatske.

Drago Pupavac i Danica Drakulić, profesori ekonomije u Rijeci, odnosno u Subotici, istraživanjem, koje je objavljeno u zborniku "Nauka, tehnologija i razvoj", došli su do podataka da su Srbiji za privredni pomak potrebne 24 godine manje nego BiH, a Hrvatskoj ukupno 64 godine.

- Posljednjih 12 godina pokazalo se da je stanje svih sistema - političkog, socijalnog, obrazovnog, inovacionog - izuzetno loše i stoga je potrebno napustiti dosadašnji tranzicioni put i pronaći novi model - pojasnila je Drakulić.

Ista situacija je i u svim zemljama zapadnog Balkana, te se i u njima moraju tražiti načini da se razvojni nivo približi Evropi i izađe s periferije.

Ona smatra da liberalizam i neoliberalizam nisu čak ni zaživjeli, ali da naš neuspjeh u tranziciji možemo nadoknaditi primjenom iskustava zemalja koje su taj put prošle uspješno.

- Ako naša politička i intelektualna elita zna šta hoće i ako ima dugoročnu strategiju koja će voditi razvoju, mogu se izbjeći slabosti koje su se pokazale na primjerima drugih zemalja - kaže ona.

Ekonomski analitičari smatraju da BiH s privrednim rastom ispod 10% ne može doći na ekonomski nivo zapadnih zemalja. Oni strahuju i od toga da će se naredne godine zbog izbora političari još manje baviti ekonomijom i njenim rastom.

- Privredni rast u BiH, koji bi bio manji od 10%, nedovoljan je da uopšte govorimo o mogućnosti da dođemo na ekonomski nivo zapadnih zemalja - istakao je Zoran Pavlović, ekonomski analitičar.

Kako kaže, BiH nikako da se oslobodi međusobnih političkih tenzija, koje odbijaju investitore.

- Ne možemo očekivati investitore kada se zna da je BiH jedina zemlja u okruženju koja je kažnjena, u ovom slučaju zbog neprovođenja odluke "Sejdić i Finci", time što su joj uskraćena pretpristupna sredstva iz fondova EU, koja je trebalo da posluže da bude što više nalik zemljama iz Unije - precizira Pavlović.

Sa druge strane, dodaje on, rast koji pokazuje BiH u ekonomskom smislu je toliko mali i nedovoljan da bi se nadoknadili svi gubici koji su nastali zbog rata.

- Kada se uzme u obzir da novih investcija nema, a raste broj nezaposlenih, onda smo definitivno u situaciji gdje je nizak nivo ekonomskih znanja i struke, a visok nivo troškova administracije, koji sputava bilo kakvu konstruktivnu, ekonomsku misao - kaže Pavlović.

Edin Zahirović, projekt menadžer iz Centra za razvoj i podršku Tuzla, kazao je da je osnovni razlog usporenog ekonomskog rasta nedovoljna podrška privrednom sektoru od strane vlada, te nerazvijeni kapaciteti malih i srednjih preduzeća.

- Na usporeni ekonomski rast utiču i nedovoljno razvijeni kapaciteti poljoprivrednih zadruga, nerazvijeni kapaciteti farmera - precizirao je Zahirović.

Da bi se otklonile ove barijere, dodaje, potrebno je učiniti značajne napore u predstojećem periodu.

- Otklanjanjem barijera doprinjeli bi bržem ekonomskom oporavku, a samim tim i ubrzali proces pridruživanja BiH Evropskoj uniji - naglasio je Zahirović.

(Napomena: tekst je u potpunosti preuzet sa sajta lista "Nezavisne novine" od 30.01.2014.)