Upitna održivost javnog duga Bosne i Hercegovine - U 2012. zaduženost porasla za čak 488 mil KM

Javni dug BiH, zaključno s prošlom godinom, iznosi 10,4 mlrd KM, a negativno kretanje BDP-a dovodi u pitanje održivost ovog duga.

Ovo je, između ostalog, navedeno u Informaciji o stanju javne zaduženosti, koja je razmatrana u ponedeljak (17. septembra 2013. godine) na sjednici Komisije za finansije i budžet Predstavničkog doma parlamenta BiH.

- Podaci ukazuju na rast zaduženosti posljednjih godina i povećanje godišnjih rata za otplatu spoljnog duga. Situacija negativnog kretanja BDP-a u dužem periodu održivost duga dovodi u pitanje, a negativna kretanja BDP-a i budžetskih deficita koja su bilježena u prethodnim periodima stvaraju osnov za zabrinutost po pitanju održivosti javnog duga - navedeno je u Informaciji i istaknuto da je prilikom donošenja odluka o novom zaduživanju potrebno izbjegavanje zaduživanja za budžetsku potrošnju.

Ono što je poražavajuće jeste da se od ukupne spoljne zaduženosti tek malo više od polovine odnosi na infrastrukturne projekte dok ostalo "otpada" na javnu potrošnju.

Zabrinjava i činjenica da se u 2012. godini u odnosu na 2011. godinu javni dug povećao za 488 mil KM, a u odnosu na 2010. godinu za gotovo milijardu KM.

- Tokom prošle godine po spoljnom dugu otplaćeno je 413,31 mil KM, a od toga na otplatu glavnice otišlo je 305,3 mil KM, a na otplatu kamate 107,9 mili KM ili 26,10% od ukupno otplaćenog duga - navedeno je u Informaciji.

Kada su u pitanju opštine na osnovu raspoloživih podataka, dug opština u FBiH bez zaduženosti gradova iznosi 43,3 miliona od čega najviše dugova ima Bihać i to 11 miliona KM, zatim Tuzla šest miliona, Ljubuški četiri miliona itd. Zanimljivo je da u FBiH od 80 opština unutrašnje dugove ima tek njih 28.

Opštine u RS po osnovu unutrašnjeg duga takođe bez gradova duguju 214 mil KM, a od ukupno 61 opštine samo njih 14 nema dugovanja, a više od deset opština ima dugove veće od 5 mil KM u čemu prednjače Bjeljina, Doboj, Prijedor itd. Dug grada Banjaluka, zaključno s prošlom godinom, iznosio je 107 mil KM.

Boško Tomić, prvi zamjenik predsjednika Komisije za finansije i budžet Predstavničkog doma parlamenta BiH, kaže da stanje sa javnim dugom još nije alarmantno, ali da eventualna sljedeća zaduživanja budu na bazi ulaganja u mala i srednja preduzećam i realni sektor kako bi se lakše mogla vraćati sredstva.

- To je ono što je i Komisija zaključila. Iz Informacije o javnom dugu vidljivo je da je FBiH u mnogo goroj poziciji, jer od ukupno 7,1 milijarde vanjskog duga oni moraju vratiti 4,4 milijarde, a RS 2,6 milijardi - kaže Tomić.

Iako je zvanično javni dug BiH 10,4 milijarde, pojedinci ističu da je on mnogo veći, jer u obzir nije uzet "privatni dug" koji iznosi 8,4 milijarde.

- Zaduženost BiH iznosi čak 18,8 milijardi i glavno opterećenje za isplatu duga stiže u narednoj godini, ali to neće ugroziti makroekonomsku stabilnost BiH - rekao je Anto Domazet, član Komisije za finansije i budžet BiH i profesor na Ekonomskom fakultetu u Sarajevu.

Članovi Komisije su istakli da više računa prilikom zaduživanja treba posvetiti realnom sektoru koji od ukupnog duga duguje tek oko 14% i da je poražavajuće da BiH nije povukla čak 1,7 mlrd KM odobrenih sredstava.

Ukupan dug

FBiH - 6,041 mlrd KM

RS - 4,3 mlrd KM

Unutrašnji dug

FBiH - 1,450 mlrd KM

RS - 1,410 mlrd KM

Spoljni dug

FBiH - 4,4 mlrd KM

RS - 2,6 mlrd KM

(Napomena: tekst je preuzet iz "Nezavisnih novina" od 17.9.2013.)

Parlament Federacije BiH Sarajevo

Grad Bihać

Grad Tuzla

Grad Ljubuški

Grad Banja Luka

Grad Prijedor

Grad Doboj

Grad Bijeljina

Ekonomski fakultet Sarajevo

javni dug BiH

javni dug Bosne i Hercegovine

Informacija o stanju javne zaduženosti

Komisija za finansije i budžet

spoljni dug

bdp BiH

bdp Bosne i Hercegovine

budžetski deficit

zaduženost gradova

zaduženost opština

Boško Tomić

spoljni dug Federacije BiH

spoljni dug Republike Srpske

Anto Domazet