Kako je modernistički BIGZ prilagođen novom vremenu - Fleksibilne kancelarije, novi lobi i obnovljena fasada (FOTO)

Rekonstrukcija zgrade nekadašnje Državne štamparije, kasnije sedišta Beogradskog izdavačko grafičkog zavoda, predstavlja primer revitalizacije industrijskog i modernističkog nasleđa, u kojoj su arhitektonske, kulturne i ekološke vrednosti usklađene sa zahtevima savremenog poslovanja, prema projektu Remorker architects.

Kao jedno od ključnih ostvarenja srpskog međuratnog modernizma i deo trilogije arhitekte Dragiše Brašovana, zgrada poseduje izuzetnu prostorno-oblikovnu, konstruktivnu i simboličku vrednost, što je rekonstrukciju učinilo kompleksnim projektantskim zadatkom.

Osnovni problem revitalizacije zgrade bio je u nalaženju adekvatne namene za objekat, one koja bi ponudila kako finansijsku održivost, tako i očekivanu funkcionalnost u narednim decenijama. Zadatak arhitekte bio je da dokaže da je poslovanje primerena funkcija za ovaj spomenik kulture.

Polazna osnova rešenja bila je adaptacija i prenamena postojećeg konstruktivnog sklopa, pri čemu je sačuvan najveći deo noseće armiranobetonske konstrukcije – sve u skladu sa principima održivog razvoja i smanjenja karbonskog otiska. Industrijska arhitektura pokazala se pogodnom za novu poslovnu funkciju, omogućavajući visok stepen prostorne fleksibilnosti i integraciju savremenih tehničkih sistema.

Rekonstrukcija je obuhvatila više nivoa intervencija: redefinisanje koncepta korišćenja objekta, oblikovanje novog ulaznog hola, kao i organizaciju enterijera kancelarija, obnovu zaštićenih delova zgrade i rekonstrukciju fasade. Posebna pažnja posvećena je očuvanju izvorne volumetrije, ritmu fasadnih otvora i prozora, kao i industrijskom modernističkom karakteru zgrade. Zamena kompletne stolarije prozorskim sistemima sa trostrukim ostakljenjem unapredila je energetske i akustičke performanse, prateći originalna rešenja arhitekte Brašovana interpretirana savremenim tehnološkim jezikom, dok je linijska spoljašnja rasveta dodatno naglasila gabarite zgrade u urbanoj slici.

Unutrašnja organizacija prostora zasniva se na fleksibilnom kancelarijskom konceptu, sa mogućnošću formiranja jedinica različitih površina, od manjih celina do celih etaža otvorene osnove. Savremeni sistemi klimatizacije, ventilacije, protivpožarne zaštite i vertikalnog transporta integrisani su bez narušavanja osnovne prostorne logike objekta.

Poseban akcenat stavljen je na oblikovanje glavnog ulaznog lobija kao reprezentativnog prostora. Velika promena na konstrukciji, u vidu rušenja međuspratne ploče prizemlja i sprata i dela konstruktivnih zidova, bila je potrebna kako bi se od malog klaustrofobičnog ulaza za radnike napravio glavni hol koji koristi cela zgrada. Na ovaj način, na fasadi očigleno dominantno naglašen centralni ulaz u zgradu, dobio je adekvatan nastavak u unutrašnjosti objekta.

Centralni element hola čini plafonska instalacija od vertikalnih metalnih lamela u crvenoj boji, različitih dužina, s integrisanom linijskom LED rasvetom, koja naglašava vertikalnost prostora i upućuje na industrijsko poreklo objekta. Materijalizacija lobija zasniva se na kontrastu metalnih elemenata s neutralnim kamenim i staklenim površinama. Recepcijski pult oblikovan je kao monolitni volumen od svetlog kamena s ugrađenom signalizacijom.

Intenzivna saradnja sa Zavodom za zaštitu spomenika kulture grada Beograda bila je ključna za usklađivanje mera tehničke zaštite s funkcionalnim i investitorskim zahtevima. Rekonstrukcija BIGZ-a potvrđuje potencijal obnove postojećeg građevinskog fonda kao održivog i relevantnog arhitektonskog pristupa u savremenom urbanom okviru.