U Crnoj Gori više od 1.000 stranih vlasnika i direktora nema ni 1 EUR prometa

Podatke o stranim državljanima bez evidentiranog fiskalizovanog prometa krajem 2025. godine utvrdili su Ministarstvo unutrašnjih poslova i Uprava policije, u saradnji sa Poreskom upravom.

Prema Informaciji o potrebi uvođenja novog sistema izdavanja dozvola za boravak i rad stranaca, identifikovano je više od 1.000 stranaca koji od 1. januara do 1. novembra prošle godine nijesu imali ni euro fiskalizovanog ulaza niti izlaza.


Računica na osnovu 40.000 dozvola

Tokom 2025. godine u Crnoj Gori izdato je 40.567 dozvola za privremeni boravak i rad stranaca, najviše od 2021. godine, kada je izdato 20.580 dozvola.

Broj izdatih dozvola porastao je na 29.319 u 2022. godini i 38.943 u 2023, dok ih je tokom 2024. bilo 38.019. Od početka 2026. do 1. juna izdato je još 14.778 dozvola.

Prema Zakonu o strancima, poslodavac je dužan da u roku od 24 časa od izdavanja dozvole sa strancem zaključi ugovor o radu i prijavi ga na obavezno socijalno osiguranje.

U Informaciji je predstavljena okvirna računica prema kojoj bi, ukoliko su za oko 40.000 izdatih dozvola svi strani radnici uredno prijavljeni, uz minimalni mjesečni iznos od oko 120 EUR koji se, prema procjeni iz dokumenta, plaća državi po radniku, mjesečne uplate iznosile približno 4,8 mil EUR.



Za utvrđivanje stvarnog iznosa bilo bi neophodno provjeriti koliko je stranaca zaista zasnovalo radni odnos, koliko dugo su bili angažovani, na koju zaradu su prijavljeni i da li su poslodavci uredno izmirivali poreske i druge obaveze.

Kada poslodavac ne prijavi stranog radnika Poreskoj upravi i ne obračunava i ne uplaćuje propisane obaveze, država ostaje bez prihoda od poreza na dohodak, ali i pripadajućih doprinosa i drugih davanja.


Takva praksa stvara i nelojalnu konkurenciju na tržištu rada, jer poslodavci koji uredno prijavljuju zaposlene i izmiruju obaveze imaju veće troškove od onih koji angažuju neprijavljenu radnu snagu.


Institucije bi povezale evidencije

Zbog toga se predlaže funkcionalnija i efikasnija razmjena podataka između MUP-a, Poreske uprave, Zavoda za zapošljavanje, Fonda za zdravstveno osiguranje i Inspekcije rada.

Poreska uprava bi omogućavala pravovremenu provjeru poreskih obaveza i finansijskog poslovanja poslodavaca koji zapošljavaju strance, kao i podataka o registraciji privrednih subjekata, stečajevima, likvidacijama i njihovom poslovnom statusu.

Fond za zdravstveno osiguranje trebalo bi da omogući uvid u podatke o socijalnom osiguranju, dok bi Inspekcija rada obezbjeđivala informacije o utvrđenim nepravilnostima u zapošljavanju i radu stranaca.

Efikasnija razmjena podataka trebalo bi da omogući pravovremeno otkrivanje neprijavljenog rada, smanjenje sive ekonomije i povećanje naplate javnih prihoda.

U dokumentu se zaključuje da svaki neprijavljeni strani radnik znači manje prihoda za budžet, više sive ekonomije i slabiju kontrolu zakonitosti boravka i rada stranaca.

Ministarstvo unutrašnjih poslova Crne Gore

Uprava policije Crne Gore

Poreska uprava Crne Gore

Zakon o strancima

stranci

promet

ekonomija