Kritične mineralne sirovine u fokusu Brisela - U Crnoj Gori najveći potencijal imaju ležišta bakra, cinka, olova i barita

Zapadni Balkan može postati važan partner Evropske unije u obezbjeđivanju kritičnih sirovina, posebno kroz projekte koji kombinuju zaštitu životne sredine, sanaciju i rekultivaciju rudnika i jalovišta i razvoj novih kapaciteta, ocijenjeno je na međunarodnom okruglom stolu u Briselu.

Generalni direktor Direktorata za geologiju i rudarstvo u Ministarstvu energetike i rudarstva Crne Gore, Marko Vučinić, učestvovao je na okruglom stolu "From Waste to Resource – Raw Material Recovery from Mine Tailing in the Western Balkans", koji su u Briselu organizovali Centre for European Policy Studies (CEPS) i Open Society Foundations Western Balkans.

Vučinić je kazao da Crna Gora pažljivo prati evropske trendove u oblasti kritičnih sirovina i održivog upravljanja u rudarstvu.

Okrugli sto je okupio predstavnike Evropske komisije, vlada zemalja regiona, međunarodnih finansijskih institucija, industrije i stručne javnosti kako bi razmotrili mogućnosti valorizacije kritičnih mineralnih sirovina iz rudarskih jalovišta.

- U fokusu razgovora bile su nove evropske politike usmjerene na obezbjeđivanje sigurnog snabdijevanja kritičnim sirovinama neophodnim za energetsku tranziciju, digitalnu ekonomiju i razvoj savremenih industrija. Posebna pažnja posvećena je mogućnostima iskorišćavanja postojećih rudarskih jalovišta kao sekundarnih izvora kritičnih sirovina, čime bi se istovremeno rješavali dugogodišnji ekološki problemi i stvarale nove razvojne prilike za zemlje regiona - navodi se u saopštenju.

Tokom događaja predstavljena su tri pilot lokacije u Albaniji, teritoriji Kosova i Sjevernoj Makedoniji, na kojima su identifikovani značajni potencijali kritičnih sirovina iz istorijskih rudarskih jalovišta.

Učesnici su razmatrali korake potrebne da takve lokacije budu kandidovane za status strateških projekata Evropske unije u okviru Akta o kritičnim sirovinama Critical Raw Materials Act (CRMA), kao i mogućnosti finansiranja kroz instrumente Evropske unije, Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) i Zapadnobalkanskog investicionog okvira (WBIF).

Na okruglom stolu je ocijenjeno da Zapadni Balkan može postati važan partner Evropske unije u obezbjeđivanju kritičnih sirovina, posebno kroz projekte koji kombinuju zaštitu životne sredine, sanaciju i rekultivaciju rudnika i jalovišta i razvoj novih kapaciteta. Evropske institucije sve više prepoznaju potencijal kritičnih mineralnih sirovina iz jalovišta kao važan element evropskog lanaca snabdijevanja.

Učešće predstavnika Ministarstva energetike i rudarstva na tom događaju predstavlja dio kontinuiranih aktivnosti usmjerenih na praćenje evropskih politika u sektoru mineralnih sirovina, jačanje međunarodne saradnje i identifikovanje novih razvojnih mogućnosti za rudarski sektor.

- Crna Gora raspolaže kritičnim mineralnim sirovinama, a najveći potencijal predstavljaju ležište bakra u Varinama u Pljevljima uz koji se javlja i titanijum sa procjenom vjerovatnoće za kobalt, nikal, indijum, germanijum, galijum i metali rijetkih zemalja (REE), ležište cinka i olova Sjekirica (Berane i Andrijevica) jer se uz cink i olovo kao prateće mineralne sirovine javljaju srebro i bakar sa procjenom vjerovatnoće za antimon, kobalt, indijum, germanijum, bizmut, magnan i metali rijetkih zemalja (REE) i ležište barita u Potkovaču u Pljevljima - zaključuje se u saopštenju.