SAD mijenjaju režim carina na čelik, aluminijum i bakar

Predsjednik SAD, Donald Tramp potpisao je 2. aprila novu proklamaciju kojom se dodatno uređuje i precizira režim uvoza čelika, aluminijuma i bakra u SAD, na osnovu odredbi Sekcije 232 Zakona o proširenju trgovine.

Novim merama uvode se jasnija pravila za obračun carina i proširuje obuhvat proizvoda, saopštili su iz Privredne komore Srbije.

Tako će se carina od 50% primenjivati se na proizvode izrađene u potpunosti ili gotovo u potpunosti od čelika, aluminijuma ili bakra (npr. limovi, koturovi). Carina od 25% odnosiće se na tzv. derivatne proizvode koji u značajnoj meri sadrže ove metale (npr. delovi mašina, kućni aparati).

Snižena stopa od 15% primenjivaće se na određenu industrijsku i energetsku opremu do 2027. godine, sa ciljem podsticanja investicija u proizvodnju u SAD, a niža stopa od 10% predviđena je za proizvode proizvedene u inostranstvu, ali od američkih sirovina.

Takođe, carine se sada obračunavaju na ukupnu vrijednost proizvoda, a ne samo na vrednost metalnog sadržaja, čime se zatvaraju prethodne mogućnosti za umanjenje carinske osnovice. Novim ukazom se, ističe se, dodatno ovlašćuju američko Ministarstvo trgovine i trgovinski predstavnik da kontinuirano proširuju listu proizvoda koji podležu carinama, reaguju na pokušaje zaobilaženja mjera kroz nove tipove proizvoda i redovno procijenjuju uticaj uvoza na nacionalnu bezbjednost.

Od 2. aprila 2026. godine, pa u roku od 90 dana predviđeno je i novo izvještavanje o efektima mjera i stanju domaće proizvodnje. Cilj novih mjera usmjeren je na jačanje domaće industrije čelika, aluminijuma i bakra, smanjenje zavisnosti od uvoza, podsticanje investicija i tehnološkog razvoja, kao i zaštitu nacionalne bezbednosti kroz stabilno snabdevanje strateškim materijalima, dok prema podacima iz proklamacije iskorišćenost kapaciteta u SAD već beleži rast zahvaljujući postojećim merama, ali se ocenjuje da je neophodno dodatno unapređenje sistema.

Takođe, promjene režima carina mogu imati značajne implikacije na međunarodnu trgovinu, odnosno povećanje troškova izvoza proizvoda koji sadrže metale na američko tržište, potrebu za prilagođavanjem strukture proizvoda i lanaca snabdevanja i dodatnu pravnu i carinsku kompleksnost za izvoznike, navode iz PKS-a.

Novi ukaz će najveći pritisak imati na firme koje izvoze proizvode od čelika i aluminijuma (konstrukcije, poluproizvodi), metalne komponente i delove (auto-industrija, mašinska industrija), električnu i industrijsku opremu koja sadrži metale.

Preporuka PKS za izvoznike jeste da prije ugovaranja budućih poslovnih aranžmana obrate pažnju na tarifni status svojih proizvoda (da li potpadaju pod nove mjere), da preispitaju cjenovnu politiku i ugovore sa kupcima u SAD, da provjere strukturu proizvoda (udio metala).