Arhitekta Amir Vuk Zec predstavio viziju nove Skenderije: Šetnica, kružni tok i zeleni amfiteatar

Arhitekta Amir Vuk Zec predstavio je viziju novog izgleda Skenderije. Kazao je kako je Skenderija otvorena 1969. godine, a izgradnjom takvog objekta Sarajevo je iskoračilo iz provincije.

Istakao je da je malo zgrada koje su imale takav kulturološko-sociološki utjecaj kakav se desio po društvo i zajednicu ukazanjem Skenderije. Ona je, prisjeća se, bila privredni grad u gradu i stvorila je nove navike za stanovnike.

Kaže da su današnje potrebe grada iste kao onda kada se Skenderija gradila.

- Skenderija je zamišljena kao kompleks koji je trebalo da objedini bazen i hotel, ali taj projekat nikada nije u potpunosti realizovan. Upravo u vraćanju njenoj izvornoj namjeni nalazi se potencijal za obnovu energije ovog prostora. Kompleks je danas zapušten zbog nemara, neznanja, ali i lopovluka onih koji su se kroz godine smjenjivali u upravljanju, u ime tadašnjih gradskih vlasti. Riječ je o neodgovornom i mešetarskom odnosu prema prostoru od 110 dunuma u samom centru grada. Svjesni smo u kakvom se stanju Skenderija danas nalazi, ali naš cilj je da ponudimo konkretne prijedloge šta se od nje može i treba uraditi – ističe Vuk Zec.

Dodaje da kompleks koji nije završen tada, sada može doživjeti svoju finalizaciju i pretvorbu za ovo vrijeme.

Nova Skenderija treba da se utopi u zelenilo, mišljenja je.

- Osnovni problem Sarajeva jeste saobraćaj. Ono se mora prokrvariti, skinuti trombove sa saobraćajnih pravaca. Raskrsnica kod Skenderija mosta je jedna od frekventnijih u starom dijelu grada i bitna za rasterećenje obale i saobraćaja uz prugu tramvajsku. Treba razmišljati o velikom kružnom toku ispred Skenderije - ističe Vuk Zec.

Veliki kružni tok bi se mogao formirati, ako se uzme prostora sadašnjeg neadekvatnog parkinga ispred platoa Skenderije koji je uvijek bio nedefinisan. Rondo bi bio u dva nivoa.

- Tako da po dvije trake neometano podilaze rondo, a desno se formiraju priključne za one koji hoće da pređu na obalu ili nastave u pravcu Koševa. Srednji dio bi se mogao zadržati radi instalacija. Iz tog donjeg nivoa koji bi bio u nivou Miljacke bi se moglo ulaziti u veliku garažu koja bi se napravila ispod sadašnjeg polozaja trga i privrednog grada koji se treba ukloniti. Sadašnji betonski saobraćaj mosta treba podrediti automobilima i dodati, nauštrb pješaka dvije trake za atomobile lijevo i desno, a za pješake obezbjediti pomoćna dva nova pješačka mosta i time rasteretiti potrebu šetača. Jedan most bi vezao tramvajsku stanicu i naslanjao sa na mjestu gdje 'taksisti sjede na štećcima' - navodi dalje Vuk Zec.

Ono što bi bilo radikalno i na čemu smatra da treba insistirati, jer je lako izvodljivo, je formiranje šetnice uz Miljacku u nivou rijeke.

- Ovim tretmanom ona bi ponovo bila dio grada i usisala na sebe energiju. Šetnica razumne širine da se po njoj mogu voziti bicikl, šetati djecu ili neobavezno boraviti mogla bi se povući čak od brane na Vijećnici i smjelo voditi do Ilidže. Neki Studenski workshop sa stranim studentima i kao i neka neovisna razmišljanja su se bavila tim značajnim urbanim potezom - objašnjava Vuk Zec.

Šetnica bi, dodaje, bila nova dimenzija grada, ona bi Skenderiju protegla do Vilsonovog šetališta.

- Od sadašnjeg kompleksa Skenderije, logično je sačuvati ono sto jeste suština, salu Mirza Delibašić sa pomoćnom i Dom mladih. Prostor privrednog grada, sada trgovački, i veliki dio plato bi se dao srušiti i potezu do Ulice Tekija… Sadašnji plato je izdignut u odnosu na pristupni nivo. Ideja je da se formira zeleni amfiteatar - park, koji bi bio orjentiran prema sali i unutarnjoj pješačkoj ulici. Ovim potezom bi dnevno svjetlo u punom formatu bilo duž te jake unutarnje ulice - navodi.

Dva nivoa podzemnih garaža bi opravdala finansijski cijeli zahvat.

Unutarnja sadašnja ulica u donjem nivou postala bi bitna vezna pješačka ulica. Sav otvoreni maksimalno ozelenjeni prostori kao i otvorena igrališta kojih sada nema, mogli bi biti natkriveni savremenim mebranama i tvoriti neku organsku strukturu koja bi postojeće objekte ušuškala i dala im novo značenje. Sve bi iamalo jedan poseban gradski park za rekreaciju, kao Tivoli.

- Ovim pristupom bi se obnovila početna ideja i namjera s kojom je Skenderija izgrađena, te bi se ponovo oživjela ideja da se kultura i sport objedine na jednom demokratičnom mjestu. To je potreba grada. To nisu luksuzni stanovi, poslovni prostori, niti nepotrebne, predimenzionirane arene, jer se takvi objekti u pravilu ne isplate… E sada, dolazimo na glavno pitanje. Ko će to platiti? Kojim parama? Ko će time upravljati i vječno pitanje isplativosti? Mi moramo početi stvarati kapitalne projekte. Koliko smo do sada kantonalnih budžeta potrošili, a šta za opšte dobro napravili? Ovakav centar rekreacije, sporta i kulture je neohodan gradu Sarajevu. Sve su ovo samo održivi projekti. Lako je to dokazati. U ovom vremenu spektakla kada je sve frivolnošču svedeno na jeftinu kulturu, ovakvi koncepti spašavaju etičnost jednog drustva. Voditi društvo ili jedan kanton nije ko da granap vodite. Pa kada nestane pive odete po novu turu. Ne, to je dugoročno i projektovano – vizonarsko razmišljanje. Takvo razmišljanje je porodilo Skenderiju u ono vrijeme kada se mislio o čovjeku. Zato je ona hram onog vremena - poručuje Vuk Zec.