Banke iz Evropske unije: Krediti RS tek nakon temeljite provjere

Svaki novi kreditni zahtjev iz Republike Srpske moraće proći provjeru i odobrenje predstavnika država članica Evropske unije koje će očekivati da se ispoštuju EU standardi, kazali su za Radio Slobodna Evropa (RSE) iz Europske investicijske banke (EIB).

Narodna skupština Republike Srpske je 2. septembra izglasala novu vladu na čijem čelu je Savo Minić, iako ga je za mandatara predložio Milorad Dodik. Dodik je još u avgustu ostao bez funkcije nakon presude Suda BiH i odluke Centralne izborne komisije koja mu je oduzela mandat i raspisala prijevremene izbore.

Ustavni sud BiH sada treba odlučiti je li nova vlada zakonito izabrana, jer premijera može predložiti samo predsjednik Srpske.

Na pitanje hoće li najnovije akcije vlasti u Republici Srpskoj uticati na saradnju EIB-a sa Republikom Srpskoj, iz ove banke su kazali da pomno prate politička zbivanja u zemlji s delegacijom EU "s nadom i očekivanjem da će demokratske vrijednosti prevladati".

- Svaki novi zahtjev za finansiranje podlijegao bi odobrenju predstavnika država članica, koji će očekivati da se standardi EU u potpunosti poštuju. To je važno za političku stabilnost i nastavak procesa pristupanja EU, što je u najboljem interesu ekonomskog razvoja zemlje i njezinih građana - naglasili su za RSE iz EIB-a.

Iz druge, Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) su za RSE kazali u ovom trenutku neće komentarisati kako bi imenovanje nove Vlade Republike Srpske moglo uticati na saradnju sa Srpskom.

Obje banke imaju ključnu ulogu u finansiranju razvojnih projekata u Bosni i Hercegovini.

Prema posljednjim podacima Ministarstva finansija i trezora Bosne i Hercegovine za prvi kvartal 2025. godine, spoljni dug Republike Srpske iznosi oko dvije milijarde evra, a Federacije BiH oko 2,5 milijardi evra.

Ukupno zaduženje oba entiteta kod EIB-a krajem aprila 2025. iznosilo je oko 1,27 milijardi evra, a kod EBRD-a oko 447 miliona evra. Republika Srpska je kod EBRD-a trenutno zadužena za oko 91,5 miliona evra i većina se odnosi na novac za izgradnju autoputa od Banjaluke do Doboja te dionice autoputa na panevropskom Koridoru VC koja prolazi kroz Republiku Srpsku, od Doboja prema sjeveru BiH.