Da li ste čuli za Neveš bunar? - Arhitektonska enigma stara više od 2.000 godina

Smješten u selu Bjelojevići, okružen planinom Hrgud i Vidovim poljem, ovaj neobični vodeni dragulj svjedoči o dubokoj i višemilenijumskoj vezi čovjeka i prirode.

Pretpostavlja se da je bunar star preko dvije hiljade godina, a njegova gradnja je prava arhitektonska enigma.

Sagrađen je od približno 1.300 kamenih blokova različitih veličina, pažljivo poređanih u 20 koncentričnih krugova. Bunar na vrhu ima prečnik od 10 metara, dok se pri dnu sužava na oko 3 metra. Ukupna dubina mu je šest metara - četiri metra izgrađenog zida i još dva metra ispod zemljine površine.

Nikada nije presušio - ni u najvećim sušama

Stanovnici ovog kraja tvrde da bunar Neveš nikada nije ostao bez vode, čak ni tokom najtežih sušnih perioda.

Ime "Neveš" ili u nekim varijantama "Neva voda" nosi drevno značenje nepresušnog izvora.

Kišnica, posebno u jesenjim mjesecima, najčešće puni bunar, a tokom vijekova mještani su ga koristili za pranje veša i napajanje stoke. Posljednji put je aktivno korišćen u te svrhe sve do kraja 20. vijeka.

Neveš se nalazi svega dvadesetak metara od čuvene nekropole stećaka, srednjovjekovnog groblja pod zaštitom UNESCO-a.

Zanimljivo je da kanal za vodu koji doprema kišnicu u bunar prolazi dijagonalno ispod same nekropole, zbog čega arheolozi pretpostavljaju da je bunar stariji i od stećaka. Ova činjenica dodatno produbljuje misteriju o njegovom porijeklu i značaju u tadašnjem društvu.

Poseban element bunara je i velika kamena posuda dimenzija 120 x 70 x 80 centimetara, iz koje vodi niz od 17 kamenih stepenica do samog dna bunara. Ovaj detalj svjedoči o promišljenosti i preciznosti njegovih graditelja.

U okolini Boljuna nalaze se još četiri bunara slične gradnje, ali Neveš je najveći, najočuvaniji i najimpresivniji.

Njegovo stanje kroz vijekove ostaje gotovo nepromijenjeno, uprkos svim istorijskim i klimatskim izazovima. I dalje očarava svojom jednostavnom, ali moćnom arhitekturom.

Preporuka za posjetioce

Ako ovog ljeta putujete kroz Hercegovinu, Stolac i zaseok Boljuni idealna su destinacija za sve ljubitelje prirode, istorije i arheologije.

Ne propustite priliku da posjetite i Park prirode Hutovo blato, jedno od najvažnijih utočišta ptica u Evropi, udaljen svega nekoliko desetina kilometara.

Neveš bunar

planina Hrgud

Vidovo polje

zaseok Boljuni

izvor vode Neveš

nekropola stećaka Stolac

UNESCO