Poslije 18 godina konačno se skida katanac sa čuvenog restorana u Knez Mihailovoj ulici – Grčka kraljica otvara vrata za goste (FOTO)

Restoran Grčka kraljica na adresi Knez Mihailov 51, koji je poslednji put goste primio sada već davne 2007. godine, kada je "privremeno" zatvoren, konačno posle 18 godina otvara svoja vrata. Mesecima u jednom od najstarijih objekata u glavnoj prestoničkoj pešačkoj ulici prolaznici su mogli da primete da se odvijaju radovi – i unutra i na fasadi, ali preciznije najave o tome šta će ubuduće biti u tom zdanju, podignutom u 19. veku, kao i ko će njime upravljati, nije bilo.

Kada su krenuli ozbiljniji radovi na Grčkoj kraljici, eKapija je uputila upit Gradu Beogradu u vezi sa tim, ali sem kraćeg odgovora o samoj zgradi drugih detalja o izdavanju i zakupu nije bilo, da bi se ovih dana na instagram stranici nazvanoj upravo Grčka kraljica pojavila informacija da se čuveni restoran sa prepoznatljivim imenom vraća na ugostiteljsku mapu glavnog grada 10. jula, odnosno danas.

Zvaničnih informacija o tome ko je zakupio ovaj prostor i preuredio ga vrativši mu ugostiteljsku namenu nema, ali prema nezvaničnim saznanjima reč je o firmi Reina Amalia, koja se i 2017. godine, kada je delovalo da konačno kreće preuređenje ovog prostora, pominjala kao zakupac ovog gradskog poslovnog prostora.

Prema dostupnim podacima sa eKatastra, objekat u Knez Mihailovoj ulici vodi se kao stambeno-poslovna zgrada u kojoj je poslovi prostor od 436 kvadrata i stanovi površine od 13 do 60 kvadrata. Podaci upućuju da je svojina poslovnog prostora državna, a korisnik opština Stari grad, dok se kao vlasnik stambenog dela navodi Milorad Vasić.

Sa druge strane, uoči otvaranja, nema zvaničnih informacija o tome da li su za projekat adaptacije i rekonstrukcije resorne institucije koje se bave zaštitom spomenika kulture izdale saglasnost i obavile nadzor, što nije bez osnova, ako se zna da objekat pripada prostorno kulturno-istorijskoj celini od izuzetnog značaja – Knez Mihailovoj.

Ono što se zna i što se može videti na slikama preuređenog zdanja objavljenim uoči otvaranja jeste da će to biti moderan restoran koji se poziva na istoriju samog zdanja, ali i istoriju grada čiju sudbinu deli gotovo dva veka.

Ne zna se pouzdano ko je projektovao zdanje na uglu Knez Mihailove i Rajićeve ulice, ali poznato je da je ono očuvano u obliku u kojem je i nastalo. Baš tu je tridesetih godina 19. veka na svom imanju Despot Stefanović otvorio mehanu "Despotov han". U 19. veku i prvoj polovini 20. stoleća koristio se i sprat kao prenoćište za putnike i trgovce, ali je kasnije pretvoren u privatne stanove. Dugo je ugostiteljsku namenu imao i podrum Grčke kraljice, u kome je radila diskoteka Zvezda (kasnije Metro).

Ali, vlasnici objekta su se često menjali. Posle Despota Stefanovića, ova zgrada bila je u vlasništvu čuvene beogradske porodice Kumanudi, a posle Drugog svetskog rata zdanje prelazi u društvenu svojinu.

Današnji naziv Grčka kraljica prvi put je ponela u drugoj polovini 19. stoleća. Tako je bilo sve do polovine 20. veka, kada je u doba Titove Jugoslavije naziv promenjen u Plavi Jadran. Staro ime vraćeno je 1990. godine, kada je renovirani ugostiteljski objekat svečano otvorio tadašnji gradonačelnik Beograda Aleksandar Bakočević.

Zbog obnove, ovu čuvenu kafanu je 2007. godine "privremeno" zatvorilo preduzeće Tri grozda koje je njome upravljalo od šezdesetih 20. veka.

Renoviranje je brzo zaustavljeno, jer je Republička građevinska inspekcija 2008. naložila da Tri grozda pribave dozvole neophodne za nastavak radova na ovom zdanju. To se ipak nije dogodilo, a u međuvremenu, 2012. godine, otvoren je stečaj nad Tri grozda. Ovo preduzeće nije bilo vlasnik objekta u Knez Mihailovoj 51, već zakupac, pa Grčku kraljicu nije zadesila identična sudbina. Ugostiteljsko zdanje ipak nije, sa druge strane, bilo ni mnogo bolje sreće jer, dok su oko nje druge kafane, restorani i kafei u Knez Mihailovoj bili puni gostiju, Grčka kraljica je i dalje tavorila privremeno zakatančena.

Da dolaze bolji dani i za nju delovalo je u proleće 2017. kada su na Grčkoj kraljici započeti izvesni radovi koji su ukazivali da će posle decenije od zatvaranja ponovo biti otvorena, ali u jesen te godine na njenim vratima osvaulo je obaveštenje da je zakupcu objekta, preduzeću Reina Amalia, okačena opomena za neizmirene dugove. Iz Sekretarijata za imovinske i pravne poslove, koje je od 2016. preuzelo upravljanje poslovnim prostorom na 10 centralnih gradskih opština, u jesen 2017. su za Politiku ukazali da je ugovor sa tim preduzećem zaključen u novembru 2014, što znači u vreme dok je ovim poslovnim prostorom upravljala opština Stari grad (od 1993. do decembra 2016. opština je izdavala kvadrate na svojoj teritoriji). Prema nezvaničnim saznanjima iz tog perioda, u prve dve godine opština Stari grad nije fakturisala zakupninu Reini Amaliji, jer je dogovor bio da zakupac preuredi oronulo zdanje, a da zakupnina krene da se naplaćuje kada objekat počne da radi. Ali onda je Grčka kraljica pred kraj 2016, kao poslovni prostor, prešla pod ingerenciju grada. Kako je tada pisano, da krene u rekonstrukciju, zakupca je u tom periodu kočio i spor sa jednim od komšija. Kada je reč o nameni, i pre osam godina iz grada su isticali da će ona ostati ugostiteljska.

Kako se može videti u javno dostupnim podacima na portalu Agencije za privredne registre preduzeće Reina Amalia doo Stari grad osnovano je 28. jula 2014. i nalazi se adresi na kojoj je i Grčka kraljica – Knez Mihailova 51. Kao pretežna delatnost preduzeća navodi se nespecijalizovana trgovina na veliko. Kao zakonski zastupnik, odnosno direktor vodi se Radule Selić, a kao vlasnik preduzeće Dva jelena čiji je vlasnik Tomaš Rutović.

Ugostiteljsko zdanje u Knez Mihailovoj 51, koje je za razliku od drugih značajnih zgrada u Beogradu više nekoliko ratova i bombardovanja, svakako je i tihi svedok mnogih istorijskih momenata. Nedaleko od nje su 1862, posle ubistva srpskog dečaka kod Čukur česme, pobunjeni Srbi podigli barikade naspram turskog utvrđenja na Kalemegdanu. Isto tako, u njenoj neposrednoj okolini proslavljena je i predaja ključeva grada knezu Mihailu Obrenoviću, a osim toga gosti Grčke kraljice su u prvoj deceniji 20. veka bili i svedoci postavljanja drvene kaldrme u Knez Mihailovoj.