Zbog manjka izvoza struje pada industrijska proizvodnja

Industrijska proizvodnja u BiH je u padu, a najviše tome doprinosi smanjenje proizvodnje električne energije i rudarstva, navodi se u najnovijem Ekonomskom izvještaju Evropske komisije za četvrti kvartal 2024. godine.

Kako su naglasili, industrijska proizvodnja u oktobru u BiH pala je za 5,4 odsto u odnosu na isti period prethodne godine, dok je u novembru, u odnosu na isti period 2023, industrijska proizvodnja pala za 1,7 odsto.

Podsjetili su i na posljednji izvještaj o napretku za BiH iz oktobra prošle godine, u kojem je naglašeno da je BiH u ranoj fazi spremnosti za uspostavljanje tržišne ekonomije, što se, prevedeno, može shvatiti kao nepostojanje adekvatnog ekonomskog prostora u BiH.

- Zemlja se nalazi između rane faze i djelimične pripremljenosti kada su u pitanju kapaciteti za jačanje izdržljivosti konkurencijskog pritiska i tržišne dinamike unutar EU - naglasili su, citirajući dijelove izvještaja o napretku.

U odnosu na industrijsku proizvodnju koja je pala, u izvještaju se konstatuje da turizam i dalje vuče naprijed bh. privredu, pojašnjavajući da je broj noćenja povećan za 7,3 odsto u oktobru u odnosu na isti period prethodne godine, odnosno 11,4 odsto u novembru 2024. u odnosu na 2023.

Iako je maloprodaja porasla, rast je ostao na relativno skromnom nivou, kako konstatuju u izvještaju, precizirajući da je u oktobru taj rast iznosio 0,7 odsto, a u novembru 2,1 odsto.

Kada je riječ o turistima, naglašeno je da su dvije trećine strani državljani, i to najviše iz Hrvatske, Srbije i Turske. Imajući u vidu podatke o industrijskoj proizvodnji, očekivano je da je došlo do pada zaposlenosti u ovoj oblasti, što pokazuju i podaci da je u proizvodnoj djelatnosti došlo do smanjenja zaposlenosti za tri odsto kada se uzme u obzir prošla godina u odnosu na 2023. godinu.

Broj registrovanih na birou rada pao je za čak 21.500 u trećem kvartalu 2024. godine, što iznosi manjak od 6,6 odsto u poređenju godine na godinu.

Oko 31 odsto od ukupne sume se odnosi na visokokvalifikovane i kvalifikovane radnike, dok se na nekvalifikovane radnike odnosi 29 odsto.

Plate su porasle na deset odsto u trećem kvartalu u poređenju sa 9,8 odsto u drugom kvartalu, dok je prosjek u oktobru bio viši za deset odsto u odnosu na prethodnu godinu.

- Zvanične statistike ne uključuju mikropreduzeća koja predstavljaju veliki udio ukupne zaposlenosti, a ta dinamika mogla bi uticati na promjenu slike - pojašnjavaju oni.

Evropska komisija zabilježila je i rast kredita, koji su povećani na devet odsto u drugom kvartalu u odnosu na isti period lani, te 6,9 odsto u oktobru i 7,5 odsto u novembru.

- Glavni faktori rasta kredita su domaćinstva i privatne kompanije. Na domaćinstva otpada polovina ukupnih zajmova, što je rast za oko devet odsto u trećem kvartalu prošle u odnosu na treći kvartal 2023. godine.

Kada je riječ o cijelom regionu, u izvještaju je navedeno da je ukupna ekonomska aktivnost smanjena za 3,2 odsto u trećem kvartalu u odnosu na isti period prethodne godine, a na to je, kako su istakli, najviše uticalo usporavanje rasta u Srbiji.

Kao i u BiH, rast je u najvećoj mjeri postignut jačom domaćom potrošnjom, a i u ostalim ekonomijama regiona došlo je do smanjenja nezaposlenosti.