Neangažiranje kredita BiH je koštalo 26,6 miliona KM

Poražavajuća je činjenica da naši zvaničnici godinama ne znaju iskoristiti brojne kredite vrijedne nekoliko milijardi maraka koji su državi Bosni i Hercegovini odobrili brojni kreditori za realizaciju značajnih projekata u našoj zemlji.

To je mnogo koštalo državni budžet, jer neangažiranje tih “umrtvljenih” sredstava donosi i poprilične troškove (commitment fee).

Neangažirani krediti koji su odobreni Bosni i Hercegovini 1. septembra ove godine iznosili su oko dvije milijarde maraka, kaže se u informaciji o neangažiranim sredstvima po odobrenim kreditima i iznosu troškova koji se plaćaju za neangažirana sredstva – commitment fee, koju je, na zahtjev Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH, sačinilo Ministarstvo finansija i trezora BiH. Od 1998. do 1. septembra ove godine država BiH platila je, po osnovu neangažiranja dobijenih kredita, troškove u iznosu većem od čak 26,6 miliona maraka ili preciznije 26.609.065 maraka, što je uzalud bačeni novac, piše u novom broju poslovnog magazina Vanjskotrgovinske komore Bosne i Hercegovine InfoKom.

Za neangažirana sredstva odobrena od strane Svjetske banke plaćeni su ukupni troškovi od 4.142.147 maraka, EBRD-a 21.358.368 maraka, Eurofima 52.600 KM, Španije 216.347, KfW-a 635.430, Raiffeisen banke 76.210, Austrijske banke 90.265 i BAWAG-a 7.797 maraka.

Rezultat povlačenja

Naša zemlja je, kaže se u spomenutoj informaciji, na ime troškova po osnovu neangažiranih kredita za period od početka godine do 1. septembra platila čak 2,1 milion maraka. Naime, l. septembra 2011. godine neangažirani krediti iznosili su 1.954.509.838 KM, od čega se 1.402.863.464 KM odnosi na multilateralne kreditore – Svjetska banka, IDA i IBRD, Evropska banka za obnovu i razvoj, Evropska investiciona banka; dok se 551.646.374 KM odnosi na bilateralne kreditore. Neangažirani iznos kredita sa l. septembrom ove godine manji je za 378.100.183 KM u odnosu na 31. decembar 2010. godine, a što je rezultat “povlačenja” dijela do tada neangažiranih kredita u iznosu od 370.242.853 KM, dok se razlika od 7.856.097 KM odnosi na kursne razlike i angažovanja novih kredita te otkazani dio kredita u iznosu od 1.233 marke. Za troškove po osnovu neangažiranih kredita u periodu od 1. januara do 1. septembra 2011. godine plaćeno je 2.133.689 KM, dok je u toku 2010. godine plaćeni commitment fee iznosio 3.875.546.

Analiza isplate predmetnih troškova u iznosu od 2.133.689 KM tokom 2011. godine ukazuje da se najveći dio navedenog iznosa odnosi na troškove po projektima, odnosno odobrenim kreditima EBRD-a sa učešćem od 89,3 posto ili 1.905.307 KM.

Preostali plaćeni iznos odnosi se na neke od bilateralnih kreditora – KfV 182.617 KM (8,56 posto), Kraljevina Španija 18.540 KM (0,87 posto), Raiffeisen Bank 26.099 KM (1,23 posto) i Austrijska banka 1.126 KM (0,06 posto). Za neangažirane kredite EBRD-a za projekat Koridora 5C u ovoj godini plaćeni su najveći troškovi i oni su iznosili 851.704 marke. Za projekat Željeznice II 504.130 KM, za projekat

Rekonstrukcije puteva 175.144 KM, za projekat Regionalni putevi 81.292 KM, za projekat Mahovljani 84.807 KM, za projekat Gasifikacija Srednjobosanskog kantona 158.150 KM, za projekat Električna energija III 27.590 KM, odnosno, Električna energija II 1.658 KM, za projekat Vazdušni saobraćaj 16.570 KM, za projekat Elektroenergetski sistem 1.905 KM i za projekat Kanalizacioni sistem Bijeljina 2.357 maraka.

Kada su u pitanju španski krediti, plaćeni troškovi za neangažirana sredstva za nabavku devet garnitura talgo vozova i vagona iznosili su 17.007 maraka, a za projekat Voda Široki Brijeg, Ljubuški i Fojnica 1.534 KM. Neangažirani krediti KfV ponijeli su sljedeće troškove: za projekat Mesihovina 130.185 KM, za projekat Voda za Banju Luku 24.448 KM, za projekat Sanacija Hidroelektrane Rama 24.448 KM i za projekat Sanacija vodovoda Unsko-sanskog kantona 3.536 KM

Nisu zanemarivi ni troškovi po osnovu neangažiranih kredita dobijenih od Raiffeisen banke: za projekat Nova bolnica Bijeljina plaćeno je 24.957 maraka, za projekat Vodosnabdijevanje Livno 1.152 marke. Za projekat Voda Fojnica-Kiseljak plaćeni troškovi iznosili su 1.126 maraka, a riječ je o kreditu Austrijske banke.

Commitment fee predstavlja trošak koji se obračunava u skladu sa generalnim uslovima nekih od kreditora (EBRD, KfW, Raiffeisen, Kraljevina Španija, Austrijska banka) i kao takav ugrađen je, uglavnom, u standardne uslove poslovanja stranih kreditora.

Ugovorena dinamika

Visina obračunatih sredstava po osnovu troškova na neangažirana sredstva zavisi, prije svega, od visine ugovorenih sredstava, datuma efektivnosti sredstava, ali u najvećoj mjeri od realiziranja ugovorene dinamike implementiranja projekata za čiju namjenu su sredstava i posuđena. Dakle, visina troškova za commitment fee zavisi od stepena izvršenja ugovorenih projekata.

U većini slučajeva radi se o velikim infrastrukturnim projektima koji iziskuju značajna finansijska ulaganja, a njihova implementacija uglavnom je u ingerenciji entiteta, odnosno Jedinica za implementiranje projekata (PIU), navodi se dopisu koji je Ministarstvo finansija i trezora BiH uputilo Predstavničkom domu PS BiH. Naime, Predstavnički dom je na jednoj od ranijih sjednica, povodom rasprave o Informaciji o stanju javne zaduženosti BiH na dan 31. decembra 2010. godine, usvojio zaključak kojim se zadužuje Ministarstvo finansija i trezora BiH da izradi i dostavi informaciju o neangažiranim sredstvima po odobrenim kreditima i iznosu troškova koji se plaćaju za neangažirana sredstva.