Ključne uloge kalijuma, fosfora i magnezijuma u povećanju otpornosti voćnih stabala na sušu i toplotni stres

Mineralna ishrana voćnih stabala ima značajan uticaj na njihovu otpornost prema suši i visokim temperaturama. Pravilna ishrana mineralima može poboljšati fiziološke procese u biljkama, povećati njihovu sposobnost zadržavanja vode i smanjiti stres usljed nepovoljnih vremenskih uslova. Pojedini minerali mogu naročito doprinjeti u povećanju otpornosti na stersne uslove:

Kalijum (K): Kalijum je ključan za regulaciju stomatalne provodljivosti i osmoregulaciju, što direktno utiče na sposobnost biljke da zadrži vodu. Adekvatan nivo kalijuma poboljšava efikasnost korišćenja vode i pomaže biljkama da bolje podnesu sušu. Kalijumova đubriva je najefikasnije primjenjivati kao osnovno đubrivo krajem ili početkom vegetacije, fertigacijom tokom perioda vegetacije, ali i folijarnom primjenom.

Fosfor (P): Fosfor je bitan za energetski metabolizam i fotosintezu. On podržava rast korijena, što omogućava biljkama da efikasnije dođu do vode u dubljim slojevima zemljišta. Dostupnost fosfora zavisi i od pH vrijednosti (kiselosti) zemljišta, pa je pored primjene adekvatnih količina fosfornih đubriva neophodno istovremeno raditi i na korekciji pH vrijednosti kroz već ustaljene prakse kalcifikacije ili acidifikacije zemljišta.

Magnezijum (Mg): Kao centralni atom u molekulu hlorofila, magnezijum je bitan za fotosintezu. Takođe, pomaže u regulaciji osmotskog balansa, što doprinosi otpornosti na sušu. Mnoga osnovna mineralna đubriva u svom sastavu sadrže i značajne količine ovog esencijalnog minerala, a njegov nedostatak se brzo može prevazići i folijarnom primjenom preparata na bazi magnezijum-sulfata.

Kalcijum (Ca): Kalcijum pomaže u izgradnji ćelijskih zidova i poboljšava zemljišnu strukturu. Ojačani ćelijski zidovi omogućavaju biljkama da bolje izdrže stres izazvan visokim temperaturama i sušom. Kalcijum je teško pokretan element u biljci i njegovu nadoknadu, pogotovu za osjetljive vrste i sorte, treba vršiti folijarnim tretmanima u periodu nakon zametanja plodova i tokom intenzivnog porasta.

Cink (Zn) i Mangan (Mn): Ovi mikroelementi su uključeni u enzimatske reakcije i antioksidativne mehanizme, što pomaže biljkama da se bolje nose sa oksidativnim stresom uzrokovanim sušom i toplotom. Njihov nedostatak se često može javiti na zemljištima sa nepovoljnom pH, a nedostatak će se najefikasnije riješiti folijarnim tretmanima.

Treba naglasiti da folijarne tretmane u uslovima visokih temperatura treba izvoditi u ranim jutarnjim satima kada je temperatura vazduha i zemljišta najniža i kada su listovi dovoljno hidratisani da mogu usvojiti primjenjena hraniva.