BiH u oktobru prijeti tužba od 1,3 mlrd KM

Arbitražni postupak po tužbi Elektrogospodarstva Slovenije (EGS) protiv BiH, u vrijednosti od 1,355 milijardi maraka, koji se vodi pred Međunarodnim centrom za rješavanje investicionih sporova u Vašingtonu (ICSID), nalazi se u statusu mirovanje do 30. septembra ove godine, otkriva Capital.

U Izvještaju Pravobranilaštva BiH o svim međunarodnih arbitražnim sporovima kaže se da su trenutno u toku tri arbitraže (od kojih je jedna završena 1. maja ove godine donošenjem konačne odluke) i dva postupka koja se vode po zahtjevima za mirno rješenje spora koji mogu imati finansijske posljedice po budžet BiH.

Kada je riječ o arbitraži u vrijednosti od 1,355 milijardi KM, u izvještaju Pravobranilaštva BiH, u čijem posjedu je Capital, precizira se da je neposredno po pokretanju arbitražnog postupka protiv RiTE Ugljevik, koji se vodio po Zakonu o arbitraži Republike Srbije, EGS 28. maja 2014. godine pokrenuo i arbitražni postupak protiv BiH pred Međunarodnim centrom za rješavanje investicionih sporova u Vašingtonu.

- Obe strane u arbitražnom postupku pred ICSID su 19. decembra prošle godine obavijestile arbitražno vijeće u Vašingtonu da su donesene odluke u arbitražnom postupku koji se vodio po Zakonu o arbitraži Republike Srbije, te predložile da postupak u Vašingtonu i dalje bude u statusu mirovanja (prekida) do okončanja započetih pregovora, tj. do 30. septembra 2024. godine - navodi se u izvještaju.

Podsjećanja radi, arbitražni spor koji se vodio u Beogradu okončan je prije tačno godinu dana, odlukom Arbitražnog vijeća u Beogradu od 3. jula 2023. godine.

Predstavnici RiTE Ugljevik, Elektrogospodarstva Slovenije i Holdinga Slovenske elektrane na osnovu te arbitražne odluke krajem januara ove godine potpisali su tri ugovora, prema kojima se RiTE Ugljevik obavezalo da će Slovencima u ratama isplatiti odštetu od 67 miliona evra (130 miliona KM), plus kamate u iznosu od 58,2 miliona evra (115 miliona KM) za neispunjena predratna ulaganja u RiTE, kao i da će trećinu proizvedene električne energije isporučivati Slovencima sve dok termoelektrana bude radila.

Ministar energetike i rudarstva RS Petar Đokić tada je rekao da je "spor Slovenije protiv RiTE Ugljevik okončan povoljno po RS i da će dug biti isplaćen u narednih sedam godina".

Međutim, izvještaj Pravobranilaštva BiH precizno kaže da je arbitražni spor pred ICSID u Vašingtonu u mirovanju do kraja septembra ove godine i da može imati finansijske posljedice po budžet BiH.

Ako se arbitri u Vašingtonu budu vodili istim kriterijima kao i njihove kolege u Beogradu, BiH se ne treba nadati da će spor biti riješen u njenu korist. Jedino pitanje je da li će vašingtonski arbitri biti blagonakloni kao oni u Beogradu i da li će odštetni zahtjev umanjiti za deset puta ili će prihvatiti zahtjev Slovenije i odrezati BiH da joj plati milijardu i 355 miliona KM.