Kina izlazi iz deflacije, ali i dalje uz velike probleme

Potrošačke cijene u Kini su u februaru porasle za 0,7% na godišnjem nivou, zvanično je objavljeno, a to ukazuje na izlazak iz šest mjeseci deflacije. Druga po veličini privreda svijeta je u januaru imala najveći pad cijena za 14 godina, dok su druge glavne privrede svijeta, posebno zapadne, i dalje opterećene inflacijom i padom kupovne moći dijela stanovništva.

Inflacija u februaru bila je veća od očekivanja analitičara koje je anketirala agencija Blumberg, a prognozirali su 0,3%. Cene su uglavnom porasle zbog proslave u februaru Lunarne Nove godine povodom koje su najveći porodični skupovi tokom godina te je to i period velike potrošnje.

Po podacima Državnog zavoda za statistiku (NBS), cijene hrane, duvana i alkohola i dalje opadaju, za 0,1% na godišnjem nivou, ali cene ostalih proizvoda bilježe rast, posebno u obrazovanju, kulturi i zabavi (+ 3,9%), usluge (+3%) i odeća (+1,6%).

Kina je pala u deflaciju u julu 2023, prvi put od 2021. Poslije kratkog oporavka u avgustu, cijene su bile u stalnom padu od septembra.

- Mislim da je prerano zaključiti da je deflacija u Kini gotova - upozorava ekonomista Živei Žang iz Pinpoint Asset Management.

Jer ako se uporedi prosečna inflacija u prva dva mjeseca ove godine sa onom iz istog perioda 2023, cijene su stabilne, podvlači on.

Iako pad cena može izgledati kao dobra stvar za kupovnu moć, deflacija je prijetnja za pivredu jer potrošači imaju tendenciju da odlažu kupovinu očekujući dalji pad cijena. Zbog nedostatka potražnje, preduzeća su tada prinuđena da smanje proizvodnju i pristanu na nove popuste da bi rasprodala zalihe robe. Takva situacija koja opterećuje njihovu profitabilnost, gura ih i da otpuštaju radnike, te ekonomisti govore o "štetnoj spirali".

Pored usporene potrošnje, privredna aktivnost je u Kini pod krizom nekretnina, visokom nezaposlenošću među mladima i globalnim ekonomskim usporavanjem koje smanjuje potražnju za kineskom robom, a samim tim i fabričku aktivnost. Kina je nekoliko puta najavljivala mjere za spas svog sektora nekretnina, ali s malim efektom.

- Domaća tražnja je i dalje prilično slaba - primećuje Živei Žang.

Pošto je u Pekingu ove nedjelje godišnje zasedanje parlamenta, taj ekonomista primećuje da je to bila prilika da se najavi "proaktivnija fiskalna politika", mada je "potrebno vremena da se fiskalni impuls prenese na privredu i pomogne da se domaća tražnja oporavi".

Kina mora učiniti više da podstakne zapošljavanje i stabilizuje tržište nekretnina - priznalo je nekoliko ministara na konferenciji za novinare.

Tokom 2023. godine inflacija u Kini je porasla u prosjeku za 0,2% - daleko manje od stopa u glavnim privredama sveta. Cilj vlade za 2024. je inflacija od 3% i privredni rast od oko 5% što je među najmanjim za nekoliko decenija i odraz je borbe privrede da oživi poslije godina pandemije kovida.

Indeks proizvođačkih cena (PPI) ponovo se smanjio u februaru (-2,7%) - opada 17. mjeseci uzastopno. Taj indeks koji mjeri cijenu robe koja izlazi iz fabrika i daje pregled zdravlja privrede, u januaru je opao za 2,5%, a tokom 2023. za tri procenta.