Program ekonomskih reformi u CG - Prosječan rast ekonomije u naredne tri godine 3,2%, javni dug na nivou od 62%

Vlada Crne Gore je na poslednjoj sjednici usvojila Program ekonomskih reformi za Crnu Goru za period 2024- 2026. godina sa Izvještajem sa javne rasprave. Riječ je o dokumentu koji predstavlja osnovu za dijalog zemlje sa državama članicama i institucijama EU o pitanjima makroekonomskih, fiskalnih i strukturnih reformi.

- Program ekonomskih reformi (PER) je ključni dokument ekonomske politike zemlje. S jedne strane, predstavlja instrument za planiranje ekonomske politike zemlje i upravljanje reformama, koje imaju za cilj održavanje makroekonomske stabilnosti, jačanje međunarodne konkurentnosti i poboljšanje uslova za inkluzivni rast, a, s druge strane, PER je osnovni element pristupa "fundamentalno kao prvo" (fundamental first) u okviru pregovora Crne Gore o pristupanju EU, posebno u oblasti ispunjavanja kopenhaških ekonomskih kriterijuma - saopšteno je.

Prema preliminarnim makroekonomskim prognozama, rast ekonomije će u narednom trogodišnjem periodu prosječno godišnje iznositi 3,2%. Rast će voditi dominantno domaća potražnja, kroz jaku ličnu potrošnju domaćinstava i započinjanje novog investicionog ciklusa, koji će biti stimulisan olakšanjem biznis barijera i regulatornim reformama, kao i politikama zapošljavanja mladih.

Fiskalni okvir PER-a 2024 – 2026. karakteriše implementacija mjera fiskalne konsolidacije bazirana na smanjenju diskrecionih rashoda i stvaranju uslova za generisanje novih prihoda kroz njihovu bolju naplatu i širenje poreske baze.

U oblasti javne potrošnje glavni ciljevi u periodu 2024 – 2026. godine odnose se na:

Iz Vlade je pojašnjeno da poglavlje o strukturnim reformama sadrži tri ključne reformske oblasti: konkurentnost (Competitiveness), održivost i otpornost (Sustainability and resilience) i ljudski kapital i socijalne politike (Human capital and social policies) i obuhvata 6 strukturnih reformi. To su:

1. Unapređenje poslovnog okruženja i formalizacija neformalne ekonomije - cilj reforme je doprinos boljem poslovnom okruženju, povećanju broja preduzeća, formalne zaposlenosti i prihoda države.

2. Reforma državnih preduzeća - cilj reforme je definisanje jasnog strateškog pristupa u nadzoru nad radom državnih preduzeća.

3. Povećanje energetske otpornosti primjenom Zelene agende - cilj reforme je jačanje energetske otpornosti kroz usklađivanje sa energetskim i klimatskim ciljevima do 2030.

4. Digitalizacija u funkciji održivosti ekonomije - cilj reforme je snaženje upravljanja procesom digitalizacije, dalji razvoj digitalnih usluga, jačanje sajber otpornosti, kao i unapređenje infrastrukturne podrške za razvoj ove oblasti.

5. Unapređenje okvira za bolju zapošljivost mladih i veći kvalitet obrazovanja - cilj reforme je poboljšanje položaja mladih za olakšano uključivanje na tržište rada uz unapređenje obrazovanja i profesionalog usavršavanja.

6. Povećanje djelotvornosti i unapređenje sistema socijalne i dječje zaštite - cilj reforme je razvoj društveno i fiskalno održivih usluga socijalne zaštite.

Tim povodom, zadužen je koordinator radnog tima da Program ekonomskih reformi dostavi Evropskoj komisiji, kao i da učestvuje u pripremi ministarskog sastanka zemalja članica EU i zemalja kandidata za članstvo u EU, povodom ocjene PER-a.