U kojim zemljama građani najviše štede

- Ako domaćinstva zarađuju 100 EUR, na troškove im ode 78,3 i ostaje im 12,7 EUR - objasnio je glavni ekonomista u Asteresu Silvain Bersinger.

- To je normalna brojka. Većina zemalja u EU ima stopu štednje domaćinstava između 10% i 15% - dodao je on.

Mnogo veća cifra nego u Sjedinjenim Državama, gdje su stanovnici uštedjeli samo 3,4% svojih prihoda u septembru 2023, navodi Statista, prenosi Investitor.me.

- Ima nekih koji sve troše i onih koji štede veliki dio svojih prihoda, ali teško je razumjeti zašto - kazao je on, prenosi Euronews Business.

Stope štednje u različitim zemljama značajno se razlikuju, koliko i među porodicama. Bogatstvo je svakako jedan od faktora koji objašnjava sistematske disparitete u stopama štednje domaćinstava.

- Vidimo da se zemlje sa nižim nivoom prihoda bore da zadovolje svoje potrebe i stoga mogu da uštede veoma malo- primijetio je Besringer, glavni ekonomista u Asteresu.

Tako je i u Grčkoj, koja je doživjela velike ekonomske poteškoće i uvela niz mjera štednje, smanjujući raspoloživi prihod domaćinstava.

- Negativna stopa štednje pokazuje da Grci još nisu izašli iz krize. S druge strane, zemlje s najviše štednje imaju tendenciju da budu bogatije- napomenuo je Desringer.

Neki stručnjaci ističu kulturološke razlike u navikama štednje. Prema podacima OECD-a, Nijemci su konstantno štedjeli više od 8% svog raspoloživog dohotka u posljednje dvije decenije.

Međutim, Luigi Guiso nalazi ograničenja za ovo objašnjenje.

- Razlike između Njemačke i Grčke ne postoje jer Grci vole sve da troše, a Nijemci ne. Stope štednje u Njemačkoj bile su niske prije 20 godina.

Na stopu štednje u zemlji utiču mnoge ekonomske varijable, kao što je demografska struktura zemlje.

- Mladi ljudi više štede od penzionera koji imaju niži prihod - objasnio je Guiso.

Povratak na nivoe pre pandemije

Evropljani su u 2022. uštedeli manje nego u 2021. (16,4%), otkrio je Eurostat, omogućavajući da se potrošnja domaćinstava dodatno proširi sa stopama domaćinstava koja se vraćaju na nivoe prije pandemije.

-To odražava želju za povratkom u normalan život prije COVID-a - komentarisala je Helene Baudchon, ekonomistkinja BNP Paribas.

- Tokom pandemije, potrošnja domaćinstava Evropljana je obustavljena, dok je njihov prihod uglavnom očuvan. To je izazvalo nenormalan skok u stopi štednje u cijeloj EU - analizira Baudchon.

U međuvremenu, 2022. je obelžila fazu ekonomskog oporavka, što objašnjava nižu stopu štednje u odnosu na prethodnu godinu.

Međutim, uzastopni šokovi nakon pandemije, uključujući rusku invaziju na Ukrajinu i povezani rast troškova života, takođe su poremetili ponašanje domaćinstava kada je štednja u pitanju. - Ekonomska neizvesnost vjerovatno utiče na potrošnju domaćinstava i podržava štednju iz predostrožnosti -primetila je ona.

Još jedan faktor koji motiviše Evropljane da štede radije nego da troše su rastuće kamatne stope. "Danas su krediti skuplji, a štednja se isplati: postoji pravi finansijski podsticaj da svoj novac držite u banci."

Stručnjaci predviđaju malu promenu u stopama štednje domaćinstava sledeće godine.

- Predviđamo nešto pozitivniju priču sljedeće godine. Kako inflacija opada i ako se efekti ekonomskih šokova rasprše, domaćinstva će vjerovatno biti manje zabrinuta za budućnost i manje će štedeti - rekla je Baudchon.

Stopa štednje stanovništva ili će ostati ista ili će opasti.