Preduzeća u RS se teško odlučuju na inovaciju i primjenu novih tehnologija

Preduzeća u Srpskoj teško se odlučuju na inovacije proizvoda, usluga ili proizvodnog procesa, zbog čega gube korak sa inostranom konkurencijom.

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku od 2020. do 2022. godine 15,7% preduzeća sprovelo je bar jednu inovativnu aktivnost, dok 84,35% uopšte nije sprovodilo inovativne aktivnosti.

- Inovacija proizvoda je novi ili poboljšani proizvod, odnosno roba ili usluga koja se znatno razlikuje od prethodnih proizvoda ili usluga preduzeća, a koja je implementirana na tržištu. Od 2020. do 2022. godine 8,9% preduzeća uvelo je inovaciju proizvoda. Inovacija poslovnog procesa je novi ili poboljšani poslovni proces koji je uveden za jednu ili više poslovnih funkcija koji se znatno razlikuje od prethodnih. U posmatranom periodu 12,7% preduzeća uvelo je inovaciju poslovnog procesa - pokazalo je istraživanje Zavoda koje je obuhvatilo 1.241 preduzeće.

Od ukupnog broja preduzeća koja nisu sprovodila inovativne aktivnosti od 2020. do 2022. godine 68,2% navelo je da nije bilo potrebe za inovativnim aktivnostima.

- Nedostatak resursa, kao što su finansije, kvalifikovano osoblje, materijal spriječio je 19,2% preduzeća da se bavi inovativnim aktivnostima, dok 12,6% nije sprovodilo inovativne aktivnosti iz drugih razloga, kao što su strateški razlozi, drugi prioriteti, previsoki rizici, mali očekivani prinosi - pokazalo je istraživanje.

Direktor Privredne komore Republike Srpske Pero Ćorić kaže za Glas Srpske da se domaća preduzeća suočavaju sa problemima u poslovanju.

- Naši privredni subjekti nisu na adekvatnom tehnološkom nivou, a ako hoćete da budete konkurentni u svijetu, jedini način je povećanje proizvodnje i modernizacija. Ako toga ne bude, onda ćemo i zaostajati - rekao je Ćorić istakavši da se iz budžeta Srpske izdvaja daleko manje novca za nove tehnologije nego što je slučaj u razvijenim zemljama.

Ćorić je istakao da je bio član delegacije koja je nedavno posjetila Kinu, gdje su obišli nekoliko kompanija koje su trenutno vodeće u svijetu, a nastale su prije 20 godina.

- Svoj uspjeh ostvarili su na inovacijama kroz značajna ulaganja u razvoj. Samo jedno preduzeće koje se bavi proizvodnjom bezbjednosnih kamera lani je imalo prihod od 7,5 mlrd KM i od toga je 10% dato za istraživanje, razvoj i izradu novih proizvoda - rekao je Ćorić i naglasio da su domaćem tržištu neophodna značajnija sredstva i kadrovi koji bi se bavili istraživanjem i stvaranjem novih proizvoda.

Podaci Zavoda za statistiku pokazuju da se na inovacije najviše odlučuju veliki privredni subjekti, sa 250 i više radnika, koji čine 37,7% inovativno aktivnih preduzeća. Posmatrano po područjima najviše su inovativno aktivna bila preduzeća iz oblasti finansijske i djelatnosti osiguranja, njih 48,2%.