Depoziti stanovništva povećani, a Vlade RS i institucija smanjeni

Depoziti stanovništva čine 58,5% ukupnih depozita i veći su za 174 mil KM ili 4% u odnosu na kraj 2022. godine, dok su manji depoziti Vlade i Vladinih institucija za 205,3 mil KM ili 21%, podaci su Agencije za bankarstvo RS za prvo polugodište ove godine.

Kako se navodi u podacima, depoziti javnih i državnih preduzeća manji su za 147,1 mil KM ili 30%, depoziti banaka i bankarskih institucija manji za 98,4 miliona ili 42%, nebankarskih finansijskih institucija za 27,7 mil KM ili 9%.

- Depoziti privatnih preduzeća i društava, koji su drugi po veličini učešća u ukupnim depozitima (17,9%), imaju pad od 11,6 mil KM ili 1%, neprofitne organizacije imaju pad od 1,3 mil KM ili 1% i ostali depoziti su manji za 3,4 mil KM ili 18%, u odnosu na kraj 2022. godine - navodi se u izvještaju.

Ukupno prikupljeni depoziti iznose 8,5 mlrd KM i manji su za 249,9 mil KM ili 3% u odnosu na kraj 2022. godine. Kratkoročni iznose 6,2 mlrd KM i manji su za 397,1 mil KM ili 6%, a dugoročni iznose 2,4 mlrd KM i veći su za 147,1 mil KM ili 7%.

Dodaje se da su krediti dati stanovništvu veći za 21,1 mil KM, a štednja stanovništva za 34 mil KM u odnosu na kraj prošle godine.

- Tekući računi stanovništva veći su za 138,5 mil KM ili 9%, a ukupni depoziti stanovništva veći su za 172,5 mil KM ili 4% u odnosu na kraj 2022. Najveći rast kredita zabilježen je kod kredita datih privatnim preduzećima i društvima za 128,3 mil KM ili 7%, kod kredita datih stanovništvu za 21,1 mil KM ili 1% i neprofitnim organizacijama za 2,2 mil KM ili 19%. Pad kredita bilježe krediti dati Vladi i Vladinim institucijama za 39,3 mil KM ili 7%, krediti dati javnim i državnim preduzećima za 7,1 mil KM ili 2% i ostali krediti za 6,3 mil KM ili 28%, u odnosu na kraj 2022. - navodi se u podacima.

Kako su dodali, kreditna zaduženost po stanovniku, zaključno sa krajem prošle godine, iznosila je 3.059 KM.

- Ukupni prihodi banaka za prvo polugodište 2023. iznose 307,7 mil KM i veći su za 46,2 mil KM ili 18% u odnosu na isti period 2022. Prihodi od kamata i slični prihodi iznose 193,8 mil KM i veći su za 35,5 mil KM ili 22%, a operativni prihodi iznose 114 mil KM i veći su za 10,8 mil KM ili 10%, u odnosu na isti period 2022. Ukupni rashodi bankarskog sektora iznose 204,9 mil KM i veći su za 28 mil KM ili 16% u odnosu na isti period 2022. - stoji u podacima Agencije za bankarstvo RS.

Takođe, banke su u ovom periodu ostvarile značajan rast profitabilnosti.

- U prvih šest mjeseci je bilo otvoreno ukupno 1.071.763 računa fizičkih lica u KM i 257.196 deviznih računa fizičkih lica. Ukupan broj neaktivnih računa fizičkih lica iznosio je 174.807 računa - piše u izvještaju.

Marko Đogo, dekan Ekonomskog fakulteta u Istočnom Sarajevu, rekao je da su smanjeni depoziti institucija i Vlade RS jer je pod pritiskom vraćanja spoljnog duga koji je skočio sa 600 mil KM plus kamate na milijardu i oko 100 miliona KM.

- Institucije su sva sredstva koja su imala kao rezervu morale da povuku kako bi se redovno servisirale obaveze budžeta. U priči sa bankarima svi ukazuju na taj problem da je ove godine država iz skoro svih banaka povukla sredstva koja je imala. Ovo nije loša stvar jer je bolje povući sredstva koja su na raspolaganju, nego se nanovo zaduživati - objašnjava Đogo za Nezavisne novine.

Što se tiče rasta depozita stanovništva, Đogo kaže da ono traje od krize 2008-2009. godine.

- Došli smo u situaciju da od jedne trećine ukupnih depozita dođemo na to da preko polovine ukupnih depozita budu depoziti stanovništva. Ostalo su privreda i država. Kod nas stanovništvo nema puno nekih opcija gdje da čuva novac, osim u bankama - zaključio je Đogo.