Evropskoj solarnoj industriji prijeti bankrot

Bankrot Norvegian Cristals-a loša je vijest za oporavak lanca snabdijevanja solarne industrije u Evropi, gdje raste prijetnja od daljih najava bankrota, ocjenjuje SolarPower Europe, koja apeluje na evropske institucije da hitno spasu strateške lance snabdijevanja Evropske tehnologije od daljih stečajnih problema.

Aktuelni događaji u evropskoj solarnoj industriji dolaze kao potvrda procjena ranjivosti proizvođača koje je u prošlogodišnjem izvještaju iznjela Međunarodna agencija za energiju (IEA). Dakle, ističući važnost održavanja geografske raznolikosti u globalnom lancu snabdijevanja fotonaponskim sistemima, a sve kako bi se spriječila njegova slabost zbog bankrota i nedovoljnih investicija, IEA je navela da će svijet do 2025. godine skoro u potpunosti zavisiti od Kine za proizvodnju solarnih panela.

Na osnovu proizvodnih kapaciteta u izgradnji, udio Kine u svjetskoj proizvodnji polisilicijuma, odlivaka i pločica će, kažu, brzo dostići skoro 95%. Kineski Sinđijang je i dalje čini 40% svjetske proizvodnje polisilicijuma sredinom prošle godine. U solarnim fotonaponskim globalnim lancima snabdijevanja, ovaj nivo koncentracije sadrži, prema izvještaju IEA, značajnu ranjivost, a solarna fotonaponska industrija nije izuzetak, oko 30 odsto globalnih kompanija koje se bave proizvodnjom solarnih modula već su bile izložene umjeren ili visokim rizikom od bankrota prošle godine.

Ovo već počinje da se reflektuje u trenutnim dešavanjima: cijene modula su pale na rekordno nisku vrijednost od manje od 0,15 EUR/W za jeftine proizvode, sada čak i ispod nivoa prije pojave Covid-a, što otežava prodaju evropskim proizvodnim kompanijama njihove proizvode. Zato je vijest iz avgusta da je Norvegian Cristals, jedan od dugogodišnjih proizvođača odlivaka na kontinentu, podnjeo zahtjev za bankrot, predstavljala veliki udarac snabdijevanju fotonaponskih uređaja u EU.

- Nažalost, značaj proizvodnje monokristalnih silicijumskih odlivaka i Glomfjorda kao proizvodne lokacije za norvešku industriju i evropske ambicije za obnovljivu energiju prepoznat je prekasno - navodi se u saopštenju odbora Norvegian Cristals-a.

Norveški stečajni sistem nema za cilj restrukturiranje nesolventne kompanije ili grupe, ali rejting naglašava mogućnost da se ona uzdigne iz pepela kao feniks (kompanija je tražila dugoročni kapital za finansiranje planiranog proširenja za godišnji proizvodni kapacitet od 500 MW do 4 GW na duže vrijeme), ili će NorSun, norveška kompanija za solarnu energiju koja proizvodi i prodaje monokristalne silicijumske odlivke i pločice visokih performansi za globalnu solarnu energiju, moći da preuzme opremu, kao i zaposlene.

Bankrot proizvođača Norvegian Cristals je loša vijest za obnovu lanca snabdijevanja solarne industrije u Evropi. Evropske kompanije koje se bave proizvodnjom solarnih modula takođe će se suočiti sa daljim porukama o stečaju bez hitne akcije, procjenjuje SolarPower Europe, evropska krovna organizacija koja okuplja kompanije iz cijelog lanca snabdijevanja solarnom energijom.

Zbog toga su ovih dana uputili apel evropskim institucijama, želeći da ukažu na problem u solarnom sektoru koji je nastao posljednjih mjeseci zbog naglog smanjenja cijena solarnih modula u Evropi. Od početka godine cijene fotonaponskih modula pale su za više od 25% na manje od 0,15 EUR/W i sada su čak niže od cijena u periodu prije pandemije, što znatno otežava evropske proizvodne kompanije da prodaju svoje proizvode. To ih dovodi u opasnost od bankrota jer će morati da devalviraju značajne akcije, saopštio je SolarPower Europe, a u upozorenju Evropskoj komisiji navode da će, ukoliko ne bude hitne reakcije, evropske kompanije za proizvodnju solarne energije biti suočene sa daljim najavama stečaja.

Prema riječima Valburge Hemetsberger, generalnog direktora SolarPower Europe, iako su pad cijena obično dobrodošla vijest, ako se ne kontroliše, ima ozbiljne posljedice i kratkoročno gledano, to već predstavlja prave izazove za domaću konkurentnost i ponovno rađanje solarne proizvodnje u EU.

- Hitno pozivamo lidere EU da spasu evropske strateške lance nabavke tehnologije - kaže Hemetsberger.

Hrvatske kompanije potvrđuju da je nemoguće konkurisati rekordno niskim cijenama, a iz Solvisa, na primjer, ističu da se nadaju brzoj reakciji Evropske komisije u cilju zaštite evropskih proizvođača.

Nedavni pad cijena solarnih PV modula može se objasniti "savršenom olujom" u globalnom solarnom PV sektoru. Kombinacija jakih signala globalne potražnje tokom pandemije (efekat biča vođenog potražnjom) dovela je do novih, velikih investicija u solarne lance snabdijevanja, uz žestoku konkurenciju kineskih dobavljača. Ovo je rezultiralo velikim prekomjernim kapacitetom u cijelom lancu, što je dovelo do brzog pada cijene silicijuma za module, a to je pogoršano blagim, privremenim usporavanjem na evropskom solarnom tržištu, na kojem veletrgovci i programeri naručuju velike količine fotonaponske opreme.

Evropska solarna industrija takođe upozorava na bankrote zbog kineskog uvoza i predlaže brza rješenja za izazove, uključujući banku EU Solar Manufacturing Bank, "aukcije otpornosti" prema Zakonu o neto nultoj industriji i ubrzanje tržišnog prihvatanja solarne PV nezavisne šeme osiguranja održivosti kao, Inicijativa za solarno upravljanje.

Osnivanje banke za proizvodnju solarne energije na nivou EU je slično banci vodonika u okviru Fonda za modernizaciju. Putem dvostranog konkurentnog sistema aukcije, Banka će prikupiti najjeftinije, a može se instalirati za nekoliko nedelja i na taj način obezbijediti preko potreban kratkoročni finansijski stimulans u obnovi solarnih lanaca snabdijevanja u Evropi. Predlažu i hitnu nabavku zaliha modula evropskih proizvođača, inače mjera koju smatraju neophodnom u bliskoj budućnosti kao jedini efikasan način da se riješi problem ugrožene depresijacije zaliha i obezbijedi opstanak mnogih evropskih proizvodnih kompanija u ovom sektoru. Na kraju niza navedenih prijedloga, industrija se zalaže za povećanje potražnje za solarnom Evropom, što se u kratkom roku može implementirati na regulatornom frontu kroz ubrzanje obnovljivih izvora energije, pri čemu su lideri EU, kako se navodi u pismu, takođe treba da se "pozabave inflatornim efektima koji trenutno odlažu solarne projekte". Primjer za to je saradnja sa Evropskom centralnom bankom (ECB).

Na kraju krajeva, jedini strukturalni način za rješavanje viška kapaciteta u snabdijevanju je stimulisanje potražnje, pa kažu da je to "pobjeda za sve igrače u solarnoj industriji, kao i za evropske ekonomske, bezbjednosne i klimatske ciljeve".