Pale cijene hrane u svijetu - Šta je najviše pojeftinilo

Referentni FAO indeks cijena hrane opao je u maju i bio manji za 3,4 boda, odnosno 2,6% u odnosu na april. Treba napomenuti i da su manje za 35,4 bodova, odnosno 22% u odnosu na najvišu vrijednost svih vremena koju je dosegao u martu 2022.

Ovakav trend je bio podstaknut značajnim padom indeksa za biljna ulja, žitarice i mliječne proizvode, koji su djelimično uravnoteženi povećanjem indeksa za šećer i meso.

FAO indeks cijena žitarica u maju je u proseku bio za 4,8% manji nego u aprilu i čak 25,3% ispod svoje rekordno visoke vrednosti prije godinu dana.

Na globalnom su nivou pale za pšenicu, 3,5% na mjesečnom nivou, odražavajući izglede za velike globalne zalihe u predstojećoj sezoni 2023/24 i produženje Crnomorske inicijative za žito. U maju su ovaj trend sledile i one za kukuruz za 9,8%. Povoljni su izgledi za povećanje globalnih zaliha u 2023/24. uz očekivanu veću proizvodnju u Brazilu i SAD. Tempo izvoza iz SAD je usporen, a otkazana je kupovina iz Kine. Svetske cene ječma i sirka su takođe niže, za 9,5, odnosno 9,7%.

Za 8,7% pao je indeks cena biljnog ulja na mesečnom nivou i čak 48,2% u odnosu na isto razdoblje prošle godine, a najviše se odnosi na palmino, sojino, repičino i suncokretovo ulje. Kada je reč o sojinom, one imaju silazni trend šesti uzastopni mesec.

Manji je i indeks za mliječne proizvode za 3,2%. Najviše je to poslejdica pada onih za sir. Kotacije za mlijeko u prahu su se oporavile, a blago su porasle cijene putera.

FAO indeks cena mesa u maju je u prosjeku bio za jedan odsto veći u odnosu na april, ali i dalje za 4,1% ispod prošlogodišnje vrednosti u istom mesecu. Porasle su one za piletinu zbog povećane potražnje iz Azije i zabrinutosti zbog epidemija ptičjeg gripa. Rasle su i za govedinu, ali i svinjetinu, i to četvrti mesec za redom. Pale su cene ovčijeg mesa.

U odnosu na april porasle su cijene šećera i to za 5,5%, što predstavlja četvrti uzastopni mjesečni rast, i čak 30,9% iznad svoje vrijednosti prije godinu dana. Rasla je zabrinutost oko razvoja El Ninja koji može uticati na usjeve 2023/24., što je izazvalo ovo povećanje.

Kašnjenja u isporuci usled jake konkurencije soje i kukuruza u Brazilu takođe su podržala ovaj trend. Pozitivni izgledi za usjeve šećerne trske u Brazilu 2023, zajedno sa poboljšanim vremenskim uslovima koji su pogodovali napretku žetve, sprečili su veće mjesečne poraste.