Evropski vjetroenergetski sektor meta hakera

Sajber napadi, koji su bili upućeni ka tri evropske kompanije za proizvodnju električne energije putem energije vjetra od početka rata u Ukrajini izazvali su uzbunu, da hakeri naklonjeni Rusiji pokušavaju da izazovu haos u sektoru koji će imati koristi od napora da se smanji oslanjanje na rusku naftu i gas.

Napadnute kompanije nisu javno pripisale sajber napade određenoj kriminalnoj grupi ili zemlji, a Rusija je stalno poricala da pokreće sajber napade.

Ali, vrijeme napada ukazuje na potencijalne veze sa pristalicama ruske invazije na Ukrajinu, rekao je Kristof Zipf, portparol WindEurope, industrijske grupe sa sjedištem u Briselu.

Ozbiljni sajber napadi na industrijsku opremu nisu uobičajeni i za pripremu je potrebno značajno znanje, kažu stručnjaci za bezbijednost.

Sve tri kompanije na meti napada nalaze se u Njemačkoj. Dojče Vindtehnik AG, specijalizovana za održavanje vjetroturbina, hakovana je u aprilu. Sistemi za daljinsko upravljanje za oko 2.000 vjetroturbina u Nemačkoj bili su u kvaru oko dan nakon sajber napada, saopštila je kompanija, prenosi portal Energija Balkana.

Proizvođač turbina Nordek SE rekao je da je 31. marta otkrio bezbjednosni incident, koji ga je primorao da zatvori svoje informacione sisteme. Predstavnici Conti-sajber kriminalne grupe specijalizovane za ransomvare napade, koja podržava rusku vladu, u aprilu su rekla da su odgovorni za napad.

Iz kompanije Enercon GmbH, koja je, takođe, proizvođač turbina, kažu da su bili "kolateralna šteta" u napadu na satelitsko preduzeće u februaru. Napad se dogodio "skoro tačno u isto vrijeme kada su ruske trupe napale Ukrajinu". Napad je uništio daljinsko upravljanje 5.800 Enercon-ovih vetroturbina, iako su one nastavile da rade u automatskom režimu.

- Potrebni su nam visoki standardi IT bezbijednosti, jer će rastući sektor obnovljivih izvora energije (OIE) postati sve veća meta hakera. Kriza u Rusiji i Ukrajini nam pokazuje da OIE zamjenjuju naftu i gas u budućnosti - rekao je Matijas Brant, direktor Dojče Vindtehnik AG, koji ima oko 2.000 zaposlenih.

EU je ovog mjeseca počela da smanjuje uvoz ruskih energenata, pošto su zemlje članice razmatrale alternative – kao što je nuklearna energija, ili su ubrzale planove za prelazak na OIE nakon godina oslanjanja na rusku naftu i gas.

Njemačka, najveća evropska ekonomija, odbacila je sankcije širom EU na rusko gorivo, tvrdeći da bi takav potez naneo štetu nemačkoj ekonomiji. Zemlja je unapredila svoj plan da do 2035. dostigne proizvodnju skoro 100% električne energije iz OIE i da se odvikne od uvoza ruske nafte i uglja ove godine. Ipak, njemački zvaničnik je krajem marta rekao da Rusija čini 40% uvoza prirodnog gasa u zemlji, što je pad sa 55% četiri nedelje ranije, ali je i dalje znatno iznad prosjeka EU.

Stručnjaci za sajber bezbijednost, koji rade sa Dojče Vindtehnik AG istražuju da li je ransomver napad koristio Conti malver, rekao je Brandt.

Četovi korisnika Conti ransomvare-a, koji su procurili na mreži prošlog mjeseca, otkrili su veze sa ruskim bezbjednosnim službama. Ovi hakeri su, takođe, razgovarali o ciljanju organizacija za koje smatraju da rade protiv Rusije.

Američke komunalne kompanije, koje imaju za cilj da obezbijede alternativnu energiju Evropi, bile su, takođe, mete, rekao je Džim Guin, koji vodi globalni posao sajber bezbjednosti konsultantske firme Accenture PLC za energetiku, komunalne usluge, hemikalije i rudarstvo.

Guin je ukazao da se u jednoj američkoj kompaniji za proizvodnju tečnog prirodnog gasa, sa kojom je sarađivao, skeniranje spoljnih grupa za greške u sajber bezbjednosti utrostručilo u posljednjih mjesec dana.

Haker koji uspije da zarazi industrijsku opremu koja kontroliše vjetroturbine mogao bi da manipuliše kočnicama mašina, kako bi zaustavio proizvodnju energije. To bi moglo poremetiti usluge kupcima i prihode za proizvođače, rekao je Trond Solbert, generalni direktor za sajber bezbjednost u norveškoj kompaniji za upravljanje rizicima DNV GL.

Jednostavniji udar na lokalne usluge povezane sa internetom mogao bi da ometa sisteme daljinskog nadzora vjetroelektrana.

Napad na Dojče Vindtehnik pogodio je interne IT sisteme, a ne industrijske sisteme koji kontrolišu njegove turbine, rekao je Brandt. Otkrio je da sistemi kompanije ne funkcionišu kako treba kada ga je tehnološko odjeljenje pozvalo oko 6:00 ujutro 12. aprila. Sat ili dva kasnije, IT osoblje se odvezlo u centar podataka u sjevernoj Nemačkoj i otkrilo da je Dojče Vindtehnik pogođen ransomvare-om prethodne noći.

Mašine su prikazivale kodove koji su izgledali kao hijeroglifi, rekao je Brandt, pojašnjavajući da to ukazuje da su serveri šifrovani malverom. Kasnije tog dana, zaposleni su pronašli elektronsku bilješku od hakera, u kojoj se kompanija upućuje da ih kontaktira kako bi povratila svoje podatke. Do sljedećeg dana, Dojče Vindtehnik je riješio većinu problema i nije došao do hakera.

Kako se evropske zemlje udaljavaju od ruskih energenata, ključni alternativni izvori biće vjetroparkovi u Njemačkoj i Severnom moru, smatra Guin iz Accenture.

Hakeri koji su obećali da će napasti protivnike ruskih interesa ciljaju na kompanije koje rade sa tim alternativama.

- Ovo je pomalo duga utakmica. Ovo je šahovski meč – ovo nije razbijanje i zgrabi - dodao je Guin.

Oko 90% email naloga osoblja Dojče Vindtehnik je vraćeno, rekao je Brandt. Kompaniji će biti potrebno nekoliko nedelja da vrati dijelove svog poslovnog softvera, koje je IT osoblje isključilo iz opreza.

- Kupci i klijenti to možda ne vide, ali interno je to puno posla - rekao je Guin naglašavajući da se još ne zna koliko će incident koštati kompaniju.