Azerbejdžanska kompanija SOKAR zainteresovana da preuzme NIS od Rusa?

Azerbejdžanska državna naftna kompanija (SOKAR) zainteresovana je za preuzimanje većinskog paketa akcija Naftne industrije Srbije i u vezi sa tim u kontaktu je kako sa Vladom Srbije tako i sa većinskim vlasnikom NIS-a ruskom državnom kompanijom Gazpromnjeft, saznaje Demostat.

Nakon početka ruske vojne intervencije u Ukrajini Moskva se našla pod udarom ekonomskih sankcija zapadnih zemalja uključujući i onih koje se odnose na trgovinu energentima. To izaziva bojazan da će se NIS suočiti sa problemom snabdijevanja svoje rafinerije u Pančevu sirovom naftom preko teritorije Evropske unije. Naime, EU je zabranila prodaju i transport "crnog zlata" na svojoj terioriji kompanijama u trećim zemljama čiji je većinski vlasnik ruski kapital. Baš takav slučaj je sa NIS-om u kome ruski državni gigant Gazpromnjeft posjeduje 51% akcija, dok je manjinski paket u rukama Vlade Srbije.

Međutim, prije nekoliko dana pojavile su se informacije da je EU, ipak, odlučila da izuzme Srbiju iz tih sankcija ruskim kompanijama, što znači da bi NIS i dalje mogao redovno da se snabdijeva naftom i normalno posluje.

Vlast u Srbiji ima mogućnost da nacionalizuje NIS i tako ga vrati u ruke države. Postoji i opcija da država Srbija otkupi većinski paket akcija od Gazpromnjefta.

Izvor Demostata ističe da, ako bi već moralo da dođe do mijenjanja svojinskih odnosa u NIS-u, i Moskvi odgovara da SOKAR otkupi akcije koje u NIS-u poseduje Gazpromnjeft.

- Azerbejdžan i Rusija imaju veoma dobre diplomatske odnose. Takođe, SOKAR ostvaruje veoma plodnu saradnju sa ruskim naftnim i gasnim kompanijama. Ako bi Gazpromnjeft prodao NIS azerbejdžanskoj kompaniji to bi na drugoj strani mogao da kompenzuje kroz poslovne aranžmane koje ostvaruje sa SOKAR-om - kaže sagovornik Demostata.

Prema njegovim riječima, prelazak NIS-a u ruke SOKAR-a bi bio "zgodan" i za zapadne zemlje iz dva razloga.

- Prvi je taj što bi Zapad to mogao da prikaže kao svoju pobjedu u okviru kampanje za nanošenje što veće ekonomske štete Moskvi zbog napada na Ukrajinu a drugi je taj što Azerbejdžan ima isto tako dobre odnose sa Vašingtonom kao i sa Moskvom. Dakle, NIS bi bio u vlasništvu kompanije koja dolazi iz zemlje saveznice SAD - navodi izvor Demostata.

Inače, SOKAR, čije je sjedište u Bakuu, jedna je od najvećih kompanija u svijetu za proizvodnju fosilnih goriva. Kompanija osim nafte eksploatiše i gas, kako na kopnu, tako i u dijelu Kaspijskog jezera koje pripada Azerbejdžanu. U toj zemlji u svom vlasništvu posjeduje dvije naftne rafinerije i gasno postrojenje. Posjeduje i lanac benzinskih pumpi u Azerbejdžanu, Gruziji, Ukrajini, Rumuniji i Švajcarskoj. Kompanija zapošljava oko 61.000 radnika.

SOKAR je najveći dioničar sa udjelom od 58% u Transanadolijskom gasovodu (TANAP) i ima 20% vlasništva u Transjadranskom naftovodu.