Moguće osnivanje Muzeja neolita centralnog Balkana na lokalitetu Drenovac u Srbiji

Ministar kulture i informisanja u Vladi Republike Srbije Vladan Vukosavljević održao je u petak, 26. septembra, radni sastanak sa prof. dr Slavišom Perićem iz Arheološkog instituta, rukovodiocem istraživanja na lokalitetu Drenovac u opštini Paraćin.

Tom prilikom su razmotrene dalje zajedničke aktivnosti Ministarstva i istraživačkog tima, prvenstveno u vezi sa daljim arheološkim radovim, kao i na temu osnivanja Muzeja neolita centralnog Balkana, saopštilo je ministarstvo.

Na sastanku je konstatovana identičnost stavova o velikom značaju lokaliteta i o važnosti njegovog budućeg predstavljanja u domaćoj i međunarodnoj javnosti.

Kao i prilikom nedavne posjete Drenovcu, Vukosavljević je istakao da profesor Perić i njegov tim arheologa imaju punu podršku Ministarstva i da će osnivanje pomenutog muzeja biti jedan od prioriteta u oblasti zaštite kulturnog nasleđa u narednom periodu, imajući u vidu ne samo kulturološki, već i turistički potencijal lokaliteta i takve vrste ustanove.

Lokalitet Drenovac je smješten u pojasu srednjeg Pomoravlja, u kome je evidentirano 85 neolitskih naselja, od kojih 62 pripadaju starijeneolitskoj starčevačkoj kulturi, 16 naselja mlađeneolitskoj vinčanskoj kulture, a na sedam naselja se pretpostavlja postojanje slojeva i starčevačke i vinčanske kulture.

Toliki broj neolitskih naselja, srednje Pomoravlje svrstava među dvije-tri najnaseljenije regije jugoistočne Evrope toga doba. Među svim tim naseljima Drenovac se izdvaja svojom površinom od više od 50 hektara, debljinom kulturnog sloja 6,5-7 metara i složenom vertikalnom stratigrafijom u okviru koje se izdvajaju dva perioda naseljavanja: starčevačke i vinčanske kulture.

Geomagnetska snimanja i arheološka iskopavanja pokazala su da je za vrijeme najmlađe vinčanske faze u Drenovcu egzistiralo neolitsko naselje sa 600 do 700 objekata različite namjene i da je najveći broj tih objekata imao stambenu funkciju.

Osim toga, u Drenovcu su konstatovane dvoetažne kuće, u kojima je potvrđeno stanovanje na obje etaže, te da su sve istražene kuće najmlađe vinčanske faze bile spaljene sa cjelokupnim kućnim inventarom. Zbog broja objekata i procjene da je u Drenovcu moglo živjeti preko 2.000 ljudi, taj lokalitet naziva se i neolitski megalopolis.

Sve navedeno, uz veoma povoljne uslove za višedecenijska istraživanja, mogućnost obuhvata najšireg hronološkog raspona i podatak da preko lokaliteta prelazi trasa Koridora 10, jednog od najvažnijih panevropskih saobraćajnih puteva, govori da na tom lokalitetu postoje idealni uslovi za dolično afirmisanje arheološkog blaga tog područja i predstavljanje njegovog značaja u formiranju kasnijih kulturnih vrijednosti savremene Evrope.

Osnivanje muzeja bi omogućilo sistematska istraživanja neolitskog naselja u Drenovcu i drugih naselja u srednjem Pomoravlju, obrazovanje studenata arheologije iz zemlje i inostranstva, priliku da kao dio turističke ponude Srbije amateri i ljubitelji arheologije učestvuju na arheološkim iskopavanjima, kao i organizovanje različitih tematskih radionica na lokalitetu za studente i turiste: izrada keramike u neolitskoj tradiciji, gradnja replika neolitskih kuća, izrada srpova i pokusna žetva na lokalitetu, mljevenje žita i izrada kaša, hljeba i piva, izrada kamenog oruđa i slično.

Pored toga, formiranjem muzejske ustanove u Drenovcu stvorili bi se neophodni uslovi za organizovanje seminara, stručnih i naučnih skupova, đačkih ekskurzija, za kongresni turizam, kao i jačanje sve prisutnijeg i profitabilnijeg tranzitnog turizma.

Takođe, Vukosavljević i Perić su razgovarali i o opštem stanju u srpskoj arheologiji, gdje su postigli saglasnost o važnosti daljeg kontinuiranog ulaganja države u tu oblast, ali i o potrebi reorganizovanja i jasnijeg definisanja odgovornosti i funkcija u postojećem sistemu zaštite kulturnog nasljeđa, navodi se u saopštenju Ministarstva kulture i informisanja Srbije.