Naučnicama i dalje izmiču visoke pozicije - Na javnim fakultetima u RS samo četiri žene dekani

Evidentno je da broj žena koje se bave naukom i tehnologijom u BiH raste, ali veliki problem i dalje predstavlja njihov manjak na rukovodećim pozicijama u visokom obrazovanju.

Rekli su ovo za Nezavisne stručnjaci povodom Međunarodnog dana žena u nauci i tehnologiji, koji se obilježava danas, 11. februara, širom svijeta.

Prema podacima Agencije za statistiku BiH za 2018. godinu, broj žena diplomiranih studenata, magistara i doktora je u većini oblasti veći od broja njihovih muških kolega, osim u oblasti informacionih i komunikacionih tehnogija, gdje je njihov broj 288, a broj muškaraca 579, te inženjerstva, proizvodnje i građevinarstva gdje je broj žena 937, a muških kolega 1.513.

- Tokom 2018. u svim oblastima nauke i tehnologije ukupno je diplomiralo, magistriralo i doktoriralo 10.539 žena i 7.210 muškaraca - rekli su u ovoj agenciji.

Dalje se navodi da su 2018. godine u BiH bile 2.052 žene magistri i specijalisti nauka, a broj muških kolega je bio nešto manji i iznosio je 1.284.

- Broj muškaraca doktora nauka u 2018. iznosio je 106, a broj žena s istim zvanjem je bio 87 - rekli su u ovoj agenciji.

Jasmin Branković, pomoćnik za nauku i tehnologije u Federalnom ministarstvu obrazovanja i nauke, rekao je da u FBiH u mnogim programima postoji čak idealan balans između žena i muškaraca kada je istraživanje u pitanju, te da u nekim programima postoji čak i primat žena.

- Ovo sigurno nije naša zasluga, već zasluga tih žena i kvaliteta njihovog naučnoistraživačkog rada - kazao je Branković.

Istakao je da BiH nema problem učešća žena u programima i projektima jer je njih sve više, ali da je još primjetno da žena nema na rukovodećim položajima.

- Još je manji broj žena na mjestima dekana, direktora instituta i šefova odsjeka. Na to bi trebalo obratiti veću pažnju, ali to nije jedino problem u BiH, već i u razvijenijim zemljama EU - objasnio je Branković.

U Ministarstvu za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo RS su kazali da je broj muškaraca i žena koji se bave naučnoistraživačkim radom u većini evropskih zemalja, pa tako i u RS, uglavnom ujednačen.

- Žene su manje zastupljene u takozvanim STEM naukama kao što je elektrotehnika, mašinstvo, fizika i matematika - rekli su u ovom ministarstvu.

Dodaju da na javnim fakultetima u RS ima 29 dekana muškaraca i svega četiri žene dekana, te da su rektori oba javna univerziteta u RS muškarci.

Ističu da su statistički pokazatelji i rezultati istraživanja pokazali da je rodni jaz u nauci generisan na nivou postdiplomskog obrazovanja, jer žene zaostaju nakon sticanja diplome.

Slavica Đ., diplomirani inženjer elektrotehnike iz Banjaluke, kaže da se za ovu oblast odlučila jer su je oduvijek zanimali računari i matematika.

- Iako muškarci prevladavaju u ovoj struci, smatram da žene imaju podjednake šanse tokom studiranja i zaposlenja. Danas postoji dosta organizacija i projekata koji pokušavaju uključiti veći broj žena u IT industriju - kazala je ova mlada inženjerka.

U Gender centru RS su rekli da podstiču mlade žene da biraju netradicionalne oblasti studija i zanimanja, te da sprovode programe savjetovanja dječaka i djevojčica o izboru zanimanja.

- Naš centar svake godine obilježava u RS međunarodni Dan djevojčica u IKT-u u cilju podsticanja interesovanja djevojčica, djevojaka i žena, radi povećanja njihove vidljivosti, interesovanja i učešća u obrazovanju, kao i profesionalnim karijerama u inovacijama, tehničkim, tehnološkim i IKT oblastima - kazali su u ovom centru.