Revizori utvrdili značajnu neusklađenost između broja registrovanih vozila i uplaćenih naknada za javne puteve - Budžet RS uskraćen za desetine miliona maraka

Duži period postoji neusklađenost između broja registrovanih vozila i potencijalnih obaveza s jedne strane i uplaćene naknade za javne puteve pri registraciji motornih vozila sa druge strane (putarina).

Ovo se, između ostalog, navodi u reviziji učinka na temu efikasnog prikupljanja putarine, a u kojem se ističe i to da je, prema procjeni revizora, u 2018. godini, recimo, po tom osnovu trebalo biti prikupljeno 41.079.506 KM dok je, prema podacima Poreske uprave Republike Srpske, u toj godini prikupljeno 38.492.145 maraka.

Prema procjeni Glavne službe za reviziju javnog sektora RS, a na bazi izvještaja MUP-a o registrovanim vozilima u periodu od tri godine, odnosno u 2016., 2017. i 2018. godini, po osnovu putarine trebalo je biti naplaćeno 117.262.066 KM, međutim, prema podacima Poreske uprave, naplaćeno je "svega" 107.005.224 KM.

Jedan od problema sistemske provjere naplate putarine je i taj što se potrebni podaci za provjere nalaze na tri mjesta, ali nijedna od navedenih institucija u postojećoj situaciji ne može obezbjediti potpunu kontrolu. Pored MUP-a i Poreske uprave Republike Srpske, dio podataka o putarinama nalazi se i u Ministarstvu saobraćaja i veza Republike Srpske, tačnije u Informacionion sistemu tehničkih pregleda koji se vodi u ovom ministarstvu.

- Nalazi revizije pokazuju da duži period postoji izražena neusklađenost između broja registrovanih vozila i potencijalne obaveze s jedne strane i uplaćene naknade za javne puteve pri registraciji motornih vozila sa druge strane. S obzirom na to da je ova neusklađenost dugoročno izražena, postoji naglašen rizik od uticaja neusklađenosti na ukupne prihode 'Putevi RS', kao i na visinu namjenskih sredstava koja se koriste za unapređenje bezbjednosti saobraćaja - navodi se u izvještaju.

Revizori su ustanovili i da kriterijumi iz Uredbe o visini godišnje naknade za javne puteve koja se plaća pri registraciji motornih i priključnih vozila nisu usklađeni sa uredbama iz regiona, zbog čega postoje značajne razlike u visini naknade.

- Tako, na primjer, naknada za putnički automobil može biti u rasponu od tri do 10 KM na 100 kubika, 21-32 KM po toni za teretna vozila, 16-34 KM po toni za priključna vozila. Ono što upada u oči jeste to da rast naknade nije progresivan, već nasumičan - istakli su revizori.

Kada je riječ o utrošku sredstava prikupljenih po osnovu putarine, Uredba je, recimo, jasno propisala da se pet do deset odsto sredstava koristi za unapređenje bezbjednosti saobraćaja, međutim, od toga nije bilo ništa.

- U 2017. godini realizovano je manje od jedan odsto ukupno prikupljenih naknada koje se uplaćuju pri registraciji motornih i priključnih vozila - istakli su revizori.

Kada je riječ o samoj bezbjednosti saobraćaja u Republici Srpskoj, dobar dio revizorskog izvještaja posvećen je i tom pitanju, a posebno pažnja skrenuta je na to da je u BiH više od deset smrtno stradalih na 100.000 stanovnika, što je oko tri puta više nego u zemljama zapadne Evrope.

Ono što je zanimljivo jeste da zvanični pokazatelji o uzrocima saobraćajnih nezgoda na putnoj mreži u Republici Srpskoj konstatuju da put i okolina puta kao uzrok saobraćajnih nezgoda učestvuju sa manje od jedan odsto, što nikako ne odgovara istini s obzirom na to da ne postoji "metodologija faktora nastanka nezgoda".