RS dobija kartu podataka o mogućim izvorima zemljotresa - Primjena kod prostornih planiranja i projektovanja infrastrukture

Republika Srpska trebalo bi uskoro da dobije seizmotektonsku kartu koja predstavlja integraciju geoloških, tektonskih, seizmoloških i geofizičkih podataka o mogućim izvorima zemljotresa, rečeno je Srni u Republičkom hidrometeorološkom zavodu (RHMZ).

Osim ovog zavoda, na izradi karte, koja bi u narednom periodu trebalo da bude promovisana, radio je i Republički zavod za geološka istraživanja u skladu sa svojim dugoročnim programom razvoja osnovnih geoloških istraživanja Srpske.

Načelnik Odjeljenja RHMZ-a za inženjersku i instrumentalnu seizmologiju Vesna Šipka rekla je Srni da je osnovna svrha karte, odnosno svih podataka koje sadrži, mogućnost kvantifikacije seizmičke opasnosti (hazarda).

Seizmički hazard predstavlja vjerovatnoću pojavljivanja zemljotresa odgovarajućih karakteristika u okviru određenog vremenskog perioda i na određenom mjestu.

- U seizmološkom dijelu izvršeno je zoniranje teritorije Republike Srpske, te karakterizacija svake od deset seizmičkih zona, odnosno za svaku od njih analizirana je seizmička aktivnost, kao i mehanizmi zemljotresa i karakteristike tektonskog napona - objasnila je Šipka.

Ona je navela da je seizmička aktivnost, prema istorijskim podacima, na teritoriji Srpske neujednačena, odnosno da bi se na nekim područjima poput Banjaluke, Ljubinja i Trnova mogla okarakterisati kao relativno visoka, a kao umjerena na područjima kao što je Posavina.

- Na seizmički hazard ne utiču samo autohtoni zemljotresi, to jeste oni sa epicentrima na teritoriji Republike Srpske, već svi jaki zemljotresi sa epicentrima na području Federacije BiH i zemljama sa kojima se graničimo - istakla je Šipka.

Direktor Republičkog zavoda za geološka istraživanja Dragan Mitrović izjavio je Srni da se definisanje seizmičkog hazarda metodama vjerovatnoće, prema aktuelnim evropskim standardima za projektovanje objekata, zasniva na dva osnovna elementa - karakterizaciji seizmičkih izvora i kretanja tla usljed dejstva zemljotresa.

- Karta će biti primjenjiva kod prostornog planiranja republike, regiona, gradova ili opština, planiranja i izgradnje građevinskih, rudarskih, vodoprivrednih objekata, prije svega hidroakumulacionih brana, termoenergetskih objekata, površinskih kopova, tunela, mostova i autoputeva, željeznica - kaže Mitrović.

On je rekao da su zemljotresi glavna prirodna opasnost usljed koje nastaju materijalni gubici i smrtni ishodi.

- Banjalučki zemljotres 1969. bio je još jedna potvrda da se jaki zemljotresi događaju i u oblastima u kojima ih nije bilo u poznatoj istoriji tog prostora. Veliki broj srušenih i teško oštećenih objekata kako zbog nepovoljnih uslova lokalnog tla, tako i neadekvatnih metoda proračuna pri projektovanju objekata, ukazao je na značaj pouzdane procjene seizmičke opasnosti i neophodnost definisanja seizmičkog hazarda - naglasio je Mitrović.

On je zaključio da je izrada ove karte veoma značajan projekat za Republiku Srpsku, te napomenuo da je nema Federacija BiH, kao ni neke susjedne zemlje.