Predstavljamo Evropski fond za jugoistočnu Evropu - EFSE

Evropski fond za jugoistočnu Evropu nasljednik je razvojnih inicijativa koje su donatori uspostavili 1998. godine. Riječ je o vodećem mikrokreditnom fondu u svijetu čiji kapital već sada dostiže oko 500 miliona EUR.

Što se tiče Bosne i Hercegovine, historija fonda je najduža, jer je prvi fond osnovan upravo u BiH. To je bio Evropski fond za Bosnu i Hercegovinu, kojim je upravljao KfW. Tada su finansiranje obezbijedile zemlje Austrije, Njemačke i Švicarske i to su bila čisto donatorska sredstva kojima se upravljalo osam godina.

Po uspostavljanju Evropskog fonda za BiH, uspostavljeni su slični fondovi u regionu: Srbiji, Crnoj Gori i Kosovu. U 2005. godini, tačnije 15. decembra, dolazi do institucionalizacije tih fondova i svi oni uvezani su u zajedničku strukturu koja je trenutno Evropski fond za jugoistočnu Evropu. Fond je trenutno su zastupljen u još osam zemalja: Srbiji, Crnoj Gori, Kosovu, Makedoniji, Moldaviji, Bugarskoj, Rumuniji i Albaniji. Sarajevski ured je i regionalni ured gdje su smještene regionalne funkcije za upravljanje rizikom i marketingom. U cilju da se obezbijedi lokalna ekspetriza te savjetodavna uloga najvećeg autoriteta u finansijskom sektoru formiran je Savjetodavni odbor EFSE-a kojeg čine guverneri centralnih banaka u zemljama u kojim djeluje EFSE.

Promotor fonda je KfW, menadžer fonda Oppenheim Pramerica Luxemburg, dok je savjetnik fonda BankAkademie e.V. Frankfurt.

Kada su u pitanju investitori fonda, gospođica Mejra Juzbašić, Senior Investment Officer EFSE – a, kaže da postoje tri kategorije investitora.

Prva kategorija su C kategorija investitora, ili donatorski investitori. To su Europska unija, Švicarska razvojna agencija (SDC), Njemačko ministarstvo za ekonomski razvoj i saradnju (BMZ) i Austrijska razvojna organizacija (ADC), pojasnila je Juzbašić.

Srednja kategorija investitora, nastavlja ona, su tzv. mezzanin ili B kategorija investitora. To su renomirane međunarodne finansijske institucije kao što su EBRD, KfW, IFC, FMO.

"Zahvaljujući sredstvima C i B kategorije investitora bili smo u mogućnosti mobilizirati privatni kapital te obezbijediti dugoročno finansiranje malih i srednjih preduzeća, poljoprivrede i domaćinstava. Radi se, dakle, o piramidalnoj strukturi investitora, na čijem se vrhu nalazi A kategorija investitora, ili privatni investitori, kao što su Deutsche Bank, Tufts University, Oppenheim Pramerica Luxemburg, Credit Coperatif ", kazala je Juzbašić.

Svakako treba naglasiti da je ovaj fond, prije svega, razvojni fond, koji se fokusira na finansiranje i razvoj mikro i malih preduzeća sa ciljem pružanja podrške cjelokupnom ekonomskom razvoju i održivosti zemalja u regionu. Također, EFSE je vrlo aktivan fond u pružanju tehničke pomoći partnerskim institucijama kako bi iste mogle izgraditi neophodne kapacitete za kvalitetno servisiranje ciljane klijentele. U Bosni i Hercegovini EFSE trenutno trenutno radi sa 15 institucija i to sa osam mikrokreditnih organizacija i sedam banaka.

"Mi radimo kroz banke i mikrokreditne organizacije kojima plasiramo sredstva koja oni dalje plasiraju krajnjim korisnicima. Ali, prije toga provjeravamo da li navedne organizacije ispunjavaju uslove za dobivanje sredstava", kaže naša sagovornica.

Prema njenim riječima, sredstva nisu namijenjena za potrošačke kredite, već samo za kredite mikro i malim preduzećima, kredite za unapređenje uslova stanovanja, te za poljoprivredu.

EFSE se planira proširiti i na druge finansijske organizacije kao što je npr. leasing. Međutim, to moraju biti organizacije koje pružaju usluge mikro i malim preduzećima, domaćinstvima i poljoprivredi. " Prosječni iznos kredita koji su finansirani iz nasih sredstava je oko 4.000 EUR, što potvrđuje našu misiju mikrokreditnog fonda - riječ je o ciljanoj klijenteli i fokus je isključivo na razvoj mikro i malih preduzeća ".

Portfolio u BiH je, prema riječima Mejre Juzbašić, oko 130 miliona EUR, dok je ukupni portfolio EFSE-a u devet zemalja 387 miliona EUR, i u principu BiH zauzima jednu trećinu od ukupnog portfolia plasiranog u ovim zemljama.

Planovi EFSE – a za budućnost su uglavnom bazirani na širenje partnerstva sa drugim institucijama, te ponudu novih instrumenata i proizvoda koji su fokusirani na zadovoljavanje potreba mikro, malih i srednjih preduzeća.