Most koji kao „gazela preskače reku“, a čiji je projektant dobio nekadašnju Oktobarsku nagradu.

Jedna od najstarijih fotografija koja svedoči o Tvrđavskom mostu nastala je 1878. godine, kada je Niš oslobođen od vladavine Osmanlija. Uz drvenu konstrukciju preko koje se prelazila reka, nalazili su se i dućani, a na fotografiji se vide i vojnici i građani u nošnji specifičnoj za srpsku varošicu s kraja 19. veka.

Novi izgled je dobio već početkom sledećeg stoleća, u decembru 1903. godine, prema podacima iz niškog Istorijskog arhiva, kada je montiran i pušten u saobraćaj „lučni“ most. I vizuelna svedočanstva iz prve polovine dvadesetog veka – fotografije, slike i razglednice iz Niša, pokazuju da je prelaz preko reke ispred Tvrđave bio most sa visokim gvozdenim lukom, poznatiji kao Gvozdeni most.

Kao takav, služio je skoro 60 godina, kada je prelaz preko reke dobio izgled kakav ima i danas. 2019. godine, posle gotovo istog vremenskog perioda, most bi ponovo trebalo da izmeni svoje naličje, i da bude popločan kao i ostatak Trga.

Današnji most je delo građevinskog inženjera Jovana Canića, koji je kasnije postao profesor na Tehničkom fakultetu.Projektovao ga je krajem pedesetih godina u projektnom birou Fabrike mostova i skretnica u Nišu. Saradnik na konstrukciji bio je tehničar Vitomir Popović.

Tvrđavski most je i zvanično „otvoren“ za građane i saobraćaj 29. novembra 1961. godine – na Dan Republike. Kako kaže arhitekta Redi, u to vreme je ovaj most bio jedan od dva urađena po najsavremenijem principu u mostogradnji, a Jovan Canić bio je prvi Jugosloven koji se latio takvog izazova. Izuzetnost niškog mosta je, dodaje, i u tome što je prvi sagrađen od domaćeg čelika.

Most na Nišavi bio je drugi most u Jugoslaviji koji je rađen po tada najsavremenijem sistemu „ortrotopnih ploča“.

Most je dugačak 64 metra, kolovoz mu je širok devet metara, a dve pešačke staze širine su po tri metra. (Južne vesti 2018)