Palata Republike (nekada zgrada Hipotekarne banke) je zvanično sjedište predsjednika Republike Srpske. Nalazi se u ulici Bana Milosavljevića 4 u Banjoj Luci. Nalazi se u centru Banjaluke, pored poznate Gospodske ulice, u blizini Saborne crkve u Banjoj Luci, Banskog dvora i zgrade Skupštine grada. Tokom svog postojanja bilo je sjedište nekoliko državnih institucija uglavnom povezanih s ekonomijom.

Nakon rekonstrukcije zgrade koja je koštala oko 5,5 miliona eura, palata Republike je svečano otvorena 24. aprila 2008. godine. Zgrada Hipotekarne banke je sagrađena 1936. godine u vrijeme bana Vrbaske banovine Svetislava Milosavljevića, a u periodu nakon Drugog svjetskog rata u njoj je bila smještena Služba društvenog knjigovodstva (SDK).

Nakon vladavine bana Svetislava Milosavljevića, Banja Luka je djelimično moderniziran grad u Vrbaskoj banovini i Kraljevini Jugoslaviji. Nakon njega na vlast dolazi ban Bogoljub Kujundžić i za vrijeme njegove vladavine ova zgrada je izgrađena.

Za planove izgradnje bio je angažovan arhitekta Miodrag Vasić iz Beograda koji je u kratkom roku projektovao sve planove, a tokom izgradnje nije napustio Banjaluku da bi nadzirao sve radove do kraja. Početkom juna 1936. godine prvi kamenoklesari dolaze u Banjaluku da završe fasadu zgrade stavljajući teško klesano kamenje dovezeno iz Makedonije. U isto vrijeme trajali su posljednji radovi na unutrašnjosti.

Pred kraj te godine, 27. decembra 1936. godine, zgrada je otvorena i svečano otvorena. Otvaranju zgrade prisustvovao je i tadašnji ministar finansija Dušan Letica u vladi Milana Stojadinovića. Nešto zanimljivo je da su zgradu blagoslovili srpski pravoslavni mitropolit Vasilije Popović i efendija Hamdija Softić po kršćanskim pravoslavnim i muslimanskim običajima.

Dana 24. aprila 1937. kipovi dvojice krajiških seljaka postavljeni su ispred ulaza u zgradu. Kipovi su djelo Vladimira Petroviča Zagorodnjuka. Obje figure izrađene su od bronze, odjevene u tradicionalnu krajišku odjeću sa ukrasima sa Zmijanje. Svaka figura predstavlja ljude i neke aktivnosti - trgovinu (muška figura s turbanom, štapom i vagom s vrećom punom robe smještene na desnoj strani) i domaćinstvo (ženska figura sa srpom u desnoj ruci). Obe figure imaju težinu od po 600 kg, a napravljene su u Beogradu.

Također 11 reljefa na fasadi djelo je Vladimira Petroviča, a crteže tih reljefa izradio je Stepan Fedorovič Kolesnikov. Od tih 11 samo je jedan iznad ulaza ostao netaknut. (Wikipedia)