Istorijski arhiv Šumadije je institucija zaštite arhivske građe na području Šumadijskog okruga. Pre osnivanja Arhiva postojalo je Arhivsko središte od 1948. godine do 1952. godine. Arhiv je osnovan 1952. godine.

Prvi put se zaštita arhivske građe u Kragujevcu javlja osnivanjem Arhivskog središta 1948. godine. On je imao zadatak da evidentira arhivsku građu i zažtiti je od propadanja na teritoriji Kragujevčanskog i Gružanskog sreza. Građa se smeštala u Narodnoj biblioteci grada Kragujevca i „Amicinom konaku“. Savet za prosvetu, nauku i kulturu NR Srbije je odlučio da se u Kragujevcu, 7. februara 1952. godine osnuje Arhiv kao ustanova Gradskog narodnog odbora. Arhiv je dobio u nadležnost područja tri grada, Kragujevca, Kraljeva i Novog Pazara kao i jedanaest srezova: kragujevački, oplenački, takovski, lepenički, orašački, gružanski, lavački, žički, deževski studenički i štavički. U međuvremenu osnivanjem Arhiva u Kruševcu, Čačku i Kraljevu delatnost arhiva je svedena na grad Kragujevac i šest opština:Aranđelovac, Batočina, Knić, Lapovo, Rača i Topola. (Wikipedia)